<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X33n0630">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 630 法華經指掌疏懸示</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 630 法華經指掌疏懸示</title>
			<author>淸 通理述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">33</idno>.<idno type="no">630</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法華經指掌疏懸示</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00562">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName>
				<mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00985">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName>
				<mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[億-音+(夫*夫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04047">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04047</charName>
				<mapping cb:dec="987087" type="PUA">U+F0FCF</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2688A</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[月*暴]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05430">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05430</charName>
				<mapping cb:dec="988470" type="PUA">U+F1536</mapping>
			<mapping type="unicode">U+263C1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>羲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[羲-ㄎ+乃]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15162">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15162</charName>
				<mapping cb:dec="998202" type="PUA">U+F3B3A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3A17</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>捷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[拈-口+(足-口+(雪-雨))]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15274">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15274</charName>
				<mapping cb:dec="998314" type="PUA">U+F3BAA</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+432B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>纜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[纜-(罩-卓)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName>
				<mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奧-釆+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15591">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15591</charName>
				<mapping cb:dec="998631" type="PUA">U+F3CE7</mapping>
			<mapping type="unicode">U+7188</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>熙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[烈-列+(丨*(頤-頁+巳))]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-09-18T16:23:41">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0470a" n="0470a"/>
<lb ed="X" n="0470a01"/><cb:div type="other">
<lb ed="X" n="0470a02"/><cb:docNumber>No. 630</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0470a03"/><lb ed="R093" n="0429a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>法華指掌疏懸示</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0470a04"/>
<lb ed="X" n="0470a05"/><lb ed="R093" n="0429a02"/><byline cb:type="author">賢宗後學　通理　述</byline>
<lb ed="X" n="0470a06"/><lb ed="R093" n="0429a03"/><byline cb:type="other">嗣法門人　明元　較字</byline>
<lb ed="X" n="0470a07"/><lb ed="R093" n="0429a04"/><p xml:id="pX33p0470a0701">將釋經義。總啓十門<note place="inline">此十門者。本諸華嚴懸談。但諸經各隨宗旨。出沒。開合。廣略。不
<lb ed="X" n="0470a08"/><lb ed="R093" n="0429a05"/>得全同。今亦稍異</note>。</p>
<lb ed="X" n="0470a09"/><lb ed="R093" n="0429a06"/><p xml:id="pX33p0470a0901">一敎起因緣。二藏乘分攝。三能被敎義。四所被機宜。
<lb ed="X" n="0470a10"/><lb ed="R093" n="0429a07"/>五體性淺深。六宗趣通別。七部類品會。八疏序通經。
<lb ed="X" n="0470a11"/><lb ed="R093" n="0429a08"/>九總釋名題。十別解文義。</p>
<lb ed="X" n="0470a12"/><lb ed="R093" n="0429a09"/><p xml:id="pX33p0470a1201">△初敎起因緣。</p>
<lb ed="X" n="0470a13"/><lb ed="R093" n="0429a10"/><p xml:id="pX33p0470a1301">第一敎起因緣者。於中有總有別。總謂聖人設敎。必
<lb ed="X" n="0470a14"/><lb ed="R093" n="0429a11"/>有由致。若須彌巨海。大因方爲搖動。今搖如來融金
<lb ed="X" n="0470a15"/><lb ed="R093" n="0429a12"/>之德山。動深廣之智海。非小緣矣。故下經云。諸佛世
<lb ed="X" n="0470a16"/><lb ed="R093" n="0429a13"/>尊。唯以一大事因緣故。出現於世。蓋華嚴無機不暢
<lb ed="X" n="0470a17"/><lb ed="R093" n="0429a14"/>中間冥授未彰。今佛喜無畏。於諸菩薩中。正直捨方
<lb ed="X" n="0470a18"/><lb ed="R093" n="0429a15"/>便。但說無上道。是知爲了出世大事。故說此經。</p>
<lb ed="X" n="0470a19"/><lb ed="R093" n="0429a16"/><p xml:id="pX33p0470a1901">若別明者。因緣各開十義。</p>
<lb ed="X" n="0470a20"/><lb ed="R093" n="0429a17"/><p xml:id="pX33p0470a2001">因十義者。一法爾如是故。謂王道坦坦。千古同規。一
<lb ed="X" n="0470a21"/><lb ed="R093" n="0429a18"/>乘實相。諸佛齊證。故一切諸佛。法爾於十方世界。演
<lb ed="X" n="0470a22"/><lb ed="R093" n="0429b01"/>說如是微妙經典。如一光所現萬八千土。同說此經。
<lb ed="X" n="0470a23"/><lb ed="R093" n="0429b02"/>一佛所集十方分身。共爲斯典。又方便品云。一切十
<lb ed="X" n="0470a24"/><lb ed="R093" n="0429b03"/>方諸佛。法亦如是等。是知周徧之說。說徧塵刹。但隨
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0470b" n="0470b"/>
<lb ed="X" n="0470b01"/><lb ed="R093" n="0429b04"/>見聞。說有山塔二處之異。諸結集者。就此流傳。令尋
<lb ed="X" n="0470b02"/><lb ed="R093" n="0429b05"/>於此。見無邊法。如觀牖隙。見無際之虗空。以此一處
<lb ed="X" n="0470b03"/><lb ed="R093" n="0429b06"/>卽一切處。說亦隨處而俱徧故。二隨順諸佛故。謂理
<lb ed="X" n="0470b04"/><lb ed="R093" n="0429b07"/>絕數量。道貴弘通。故三世諸佛。後後前前。轉相隨順。
<lb ed="X" n="0470b05"/><lb ed="R093" n="0429b08"/>衍斯道於奕葉。覺茲生於化門。如日月燈之明明續
<lb ed="X" n="0470b06"/><lb ed="R093" n="0429b09"/>輝。威音王之聲聲接嚮。又方便品偈云。如三世諸佛。
<lb ed="X" n="0470b07"/><lb ed="R093" n="0429b10"/>說法之儀式。我今亦如是。說無分別法等。是知常恒
<lb ed="X" n="0470b08"/><lb ed="R093" n="0429b11"/>之說。說周三際。但隨機器。說有始終三會之別。諸慈
<lb ed="X" n="0470b09"/><lb ed="R093" n="0429b12"/>悲者。就此弘通。令尋於此。識無盡義。如見朝曦。知周
<lb ed="X" n="0470b10"/><lb ed="R093" n="0429b13"/>天之景耀。以此一時卽一切時。法亦隨時而相融故。
<lb ed="X" n="0470b11"/><lb ed="R093" n="0429b14"/>三酧昔願行故。謂根深果茂。源遠流長。願行旣深。敎
<lb ed="X" n="0470b12"/><lb ed="R093" n="0429b15"/>起亦大。如方便品偈云。我本立誓願。欲令一切衆。如
<lb ed="X" n="0470b13"/><lb ed="R093" n="0429b16"/>我等無異。如我昔所願。今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0470b1301" n="0470b1301"/><anchor xml:id="beg0470b1301" n="0470b1301"/>已<anchor xml:id="end0470b1301"/>滿足。囑累品云。我於
<lb ed="X" n="0470b14"/><lb ed="R093" n="0429b17"/>無量百千萬億阿僧祇劫。修習是難得阿耨多羅三
<lb ed="X" n="0470b15"/><lb ed="R093" n="0429b18"/>藐三菩提法。今以付囑汝等。故知如來悲智雙運。行
<lb ed="X" n="0470b16"/><lb ed="R093" n="0430a01"/>願齊周。依彼廣大因力。演斯最妙法門。</p><p xml:id="pX33p0470b1616" cb:place="inline">四顯本因性
<lb ed="X" n="0470b17"/><lb ed="R093" n="0430a02"/>故。良以衆生。包性德而爲體。依智海以爲源。但以相
<lb ed="X" n="0470b18"/><lb ed="R093" n="0430a03"/>變體殊。情生智隔。今令知心合體。達本情亡。或開示
<lb ed="X" n="0470b19"/><lb ed="R093" n="0430a04"/>俾其知有。或修行敎以悟入。如方便品云。云何名諸
<lb ed="X" n="0470b20"/><lb ed="R093" n="0430a05"/>佛世尊。惟以一大事因緣故。出現於世。所謂欲令衆
<lb ed="X" n="0470b21"/><lb ed="R093" n="0430a06"/>生開佛知見。乃至欲令衆生入佛知見道等。是知宅
<lb ed="X" n="0470b22"/><lb ed="R093" n="0430a07"/>中寶藏。非智人而莫開。塵裏經卷。必淨眼乃能破。爲
<lb ed="X" n="0470b23"/><lb ed="R093" n="0430a08"/>此說經。不其然乎。</p><p xml:id="pX33p0470b2308" cb:place="inline">五彰極果德故。良以不證寶玉。誰
<lb ed="X" n="0470b24"/><lb ed="R093" n="0430a09"/>肯輕許連城。欲<g ref="#CB15081">䇿</g>眞修。特爲彰顯果德。果德雖衆。智
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0470c" n="0470c"/>
<lb ed="X" n="0470c01"/><lb ed="R093" n="0430a10"/>爲上首。故開章便云。諸佛智慧。甚深無量。其智慧門。
<lb ed="X" n="0470c02"/><lb ed="R093" n="0430a11"/>難解難入。又地涌品云。今欲顯發宣示諸佛智慧。諸
<lb ed="X" n="0470c03"/><lb ed="R093" n="0430a12"/>佛自在神通之力等。蓋是擧果勸樂。爲兩門之大宗。
<lb ed="X" n="0470c04"/><lb ed="R093" n="0430a13"/>激疑導信。作正說之因起。乃至經終所說。仍爲此焉。</p>
<lb ed="X" n="0470c05"/><lb ed="R093" n="0430a14"/><p xml:id="pX33p0470c0501">六統會諸敎故。謂非海無以納流。有水盡皆朝宗。雖
<lb ed="X" n="0470c06"/><lb ed="R093" n="0430a15"/>華嚴圓極。猶有失照之光。惟法華都會。乃無不潤之
<lb ed="X" n="0470c07"/><lb ed="R093" n="0430a16"/>雨。如地涌品云。始見我身。聞我所說。卽皆信受。入如
<lb ed="X" n="0470c08"/><lb ed="R093" n="0430a17"/>來慧。除先修習學小乘者。我今亦令得聞是經。入於
<lb ed="X" n="0470c09"/><lb ed="R093" n="0430a18"/>佛慧。況復但有聞法。無不成佛。一音經耳。終作勝緣。
<lb ed="X" n="0470c10"/><lb ed="R093" n="0430b01"/>是知不說法華。則諸敎無歸。此爲統會。演茲妙門。</p><p xml:id="pX33p0470c1020" cb:place="inline">七
<lb ed="X" n="0470c11"/><lb ed="R093" n="0430b02"/>開權顯實故。<g ref="#CB15470">粤</g>自智輪初現。高山蒙先照之光。窮子
<lb ed="X" n="0470c12"/><lb ed="R093" n="0430b03"/>復來。長者易珍繡之服。以權覆實。除糞甘心。執假障
<lb ed="X" n="0470c13"/><lb ed="R093" n="0430b04"/>眞。懷珠馳走。不得斯經。無由通達實相。必資開顯。乃
<lb ed="X" n="0470c14"/><lb ed="R093" n="0430b05"/>堪承受家珍。如法師品云。若未聞未解。未能修習是
<lb ed="X" n="0470c15"/><lb ed="R093" n="0430b06"/>經。當知是人。去菩提尙遠。若得聞解思惟修習。必知
<lb ed="X" n="0470c16"/><lb ed="R093" n="0430b07"/>得近菩提。又云。此經開方便門。示眞實相。則斯經之
<lb ed="X" n="0470c17"/><lb ed="R093" n="0430b08"/>所以必說者。端爲此矣。</p><p xml:id="pX33p0470c1710" cb:place="inline">八破迹彰本故。夫淨法界身
<lb ed="X" n="0470c18"/><lb ed="R093" n="0430b09"/>本無出沒。爲度衆生。迹示去來。權順無常之見。以迹
<lb ed="X" n="0470c19"/><lb ed="R093" n="0430b10"/>覆本。終顯寂常之體。拂化歸眞。如壽量品云。如來見
<lb ed="X" n="0470c20"/><lb ed="R093" n="0430b11"/>諸衆生。樂於小法。德薄垢重者。爲是人說。我少出家。
<lb ed="X" n="0470c21"/><lb ed="R093" n="0430b12"/>得阿耨菩提。我實成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0470c2101" n="0470c2101"/><anchor xml:id="beg0470c2101" n="0470c2101"/>已<anchor xml:id="end0470c2101"/>來。久遠若斯。又偈云。我見
<lb ed="X" n="0470c22"/><lb ed="R093" n="0430b13"/>諸衆生。沒在於苦惱。故不爲現身。令其生渴仰。因其
<lb ed="X" n="0470c23"/><lb ed="R093" n="0430b14"/>心戀慕。乃出爲說法。神通力如是等。蓋以無常之迹
<lb ed="X" n="0470c24"/><lb ed="R093" n="0430b15"/>不除。終滯權宗。寂常之本不顯。究無實用。爲是破顯。
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0471a" n="0471a"/>
<lb ed="X" n="0471a01"/><lb ed="R093" n="0430b16"/>因茲敷揚。</p><p xml:id="pX33p0471a0105" cb:place="inline">九接引昔緣故。夫魚子菴羅。二事因多果
<lb ed="X" n="0471a02"/><lb ed="R093" n="0430b17"/>少。菩薩發心。一般難進易退。故六心墮落。塵劫聲聞。
<lb ed="X" n="0471a03"/><lb ed="R093" n="0430b18"/>大通結緣。小執覆種。如佛發身子迹云。我昔敎汝志
<lb ed="X" n="0471a04"/><lb ed="R093" n="0431a01"/>願佛道。汝今悉忘。又化城品云。我等爲沙彌時。各各
<lb ed="X" n="0471a05"/><lb ed="R093" n="0431a02"/>敎化無量百千萬億恒沙衆生。從我聞法。爲阿耨菩
<lb ed="X" n="0471a06"/><lb ed="R093" n="0431a03"/>提。於今有住聲聞地者。是知不有寶所。終滯化城。指
<lb ed="X" n="0471a07"/><lb ed="R093" n="0431a04"/>示衣珠。端賴親友。</p><p xml:id="pX33p0471a0708" cb:place="inline">十利益今後故。良以解行在躬。頓
<lb ed="X" n="0471a08"/><lb ed="R093" n="0431a05"/>圓<anchor xml:id="nkr_note_add_0471a0801" n="0471a0801"/><anchor xml:id="beg0471a0801" n="0471a0801"/>曠<anchor xml:id="end0471a0801"/>劫之果。見聞爲種。漸陟一乘之階。雖今後獲益
<lb ed="X" n="0471a09"/><lb ed="R093" n="0431a06"/>不同。而遠近成佛有分。如三周受記。二德分別。現在
<lb ed="X" n="0471a10"/><lb ed="R093" n="0431a07"/>之功勳。固<anchor xml:id="nkr_note_add_0471a1001" n="0471a1001"/><anchor xml:id="beg0471a1001" n="0471a1001"/>已<anchor xml:id="end0471a1001"/>不虗。法師普記。隨喜轉聞。當來之證悟。
<lb ed="X" n="0471a11"/><lb ed="R093" n="0431a08"/>豈復有妄。至若四行流通。三番囑累。是又至極悲心。
<lb ed="X" n="0471a12"/><lb ed="R093" n="0431a09"/>遐資末葉。爲益良多。故爾宣說。</p><p xml:id="pX33p0471a1213" cb:place="inline">略述因起。有此十種。
<lb ed="X" n="0471a13"/><lb ed="R093" n="0431a10"/>細推敎興。義實無盡。</p>
<lb ed="X" n="0471a14"/><lb ed="R093" n="0431a11"/><p xml:id="pX33p0471a1401">緣十義者。一圓滿勝身故。夫眞身寥廓。與法界合其
<lb ed="X" n="0471a15"/><lb ed="R093" n="0431a12"/>體。包羅無外。與萬化齊其用。窮源莫二。執迹多端。一
<lb ed="X" n="0471a16"/><lb ed="R093" n="0431a13"/>身多身。經論異說。今經乃非眞非應。而應而眞。非一
<lb ed="X" n="0471a17"/><lb ed="R093" n="0431a14"/>非多。而多而一。非眞非應者。迹示生滅故。本無去來
<lb ed="X" n="0471a18"/><lb ed="R093" n="0431a15"/>故。而應而眞者。淨土見燒故。劫盡不毀故。非一非多
<lb ed="X" n="0471a19"/><lb ed="R093" n="0431a16"/>者。分身諸佛在十方故。此土法主惟釋迦故。而多而
<lb ed="X" n="0471a20"/><lb ed="R093" n="0431a17"/>一者。常在此處卽他處故。遠在他方恒住此故。如龍
<lb ed="X" n="0471a21"/><lb ed="R093" n="0431a18"/>女讚佛偈云。深達罪福相。徧照於十方。微妙淨法身
<lb ed="X" n="0471a22"/><lb ed="R093" n="0431b01"/>具相三十二。又壽量品佛自述云。我常在此說法敎
<lb ed="X" n="0471a23"/><lb ed="R093" n="0431b02"/>化。亦於餘處導利衆生等。是知眞應一多。各隨機見。
<lb ed="X" n="0471a24"/><lb ed="R093" n="0431b03"/>是非是義。總屬妄情。互奪則眞應兩亡。一多俱泯。交
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0471b" n="0471b"/>
<lb ed="X" n="0471b01"/><lb ed="R093" n="0431b04"/>成則一多俱在。眞應雙存。非此妙身。詎闡玄理。諸緣
<lb ed="X" n="0471b02"/><lb ed="R093" n="0431b05"/>之中。此緣尤要。華嚴十身。避繁不會。</p><p xml:id="pX33p0471b0215" cb:place="inline">二成就勝智故
<lb ed="X" n="0471b03"/><lb ed="R093" n="0431b06"/>良以法無定相。機有多根。因根授敎。非智刃而難闢
<lb ed="X" n="0471b04"/><lb ed="R093" n="0431b07"/>情關。指體投機。惟慧鋒而可斷疑網。但經論異說。開
<lb ed="X" n="0471b05"/><lb ed="R093" n="0431b08"/>合不同。今依圓融之敎。略明有四。一權智。隨他意故。
<lb ed="X" n="0471b06"/><lb ed="R093" n="0431b09"/>二實智。隨自意故。三雙卽。隨他意時常隨自。隨自意
<lb ed="X" n="0471b07"/><lb ed="R093" n="0431b10"/>時常隨他故。四俱泯。隨他意時便非自。隨自意時便
<lb ed="X" n="0471b08"/><lb ed="R093" n="0431b11"/>非他故。此四無礙。擧一全收。卽同華嚴無障礙法界
<lb ed="X" n="0471b09"/><lb ed="R093" n="0431b12"/>之智。如方便品云。如來知見。廣大深遠等。實也。又云
<lb ed="X" n="0471b10"/><lb ed="R093" n="0431b13"/>如來能種種分別。巧說諸法等。權也。不須復說等。俱
<lb ed="X" n="0471b11"/><lb ed="R093" n="0431b14"/>泯也。惟佛究盡等。雙卽也。盡思不知等。擧一全收也。
<lb ed="X" n="0471b12"/><lb ed="R093" n="0431b15"/>是知不具此智。莫契圓宗。欲暢玄理。要知智緣。</p><p xml:id="pX33p0471b1219" cb:place="inline">三具
<lb ed="X" n="0471b13"/><lb ed="R093" n="0431b16"/>足勝辯故。蓋川有珠而不枯。山有玉而增潤。故妙智
<lb ed="X" n="0471b14"/><lb ed="R093" n="0431b17"/>充內。勝辯發外。準諸經略分四種。一法。二詞。三義。四
<lb ed="X" n="0471b15"/><lb ed="R093" n="0431b18"/>樂說。義見序分辯才疏中。又華嚴九地。各開十種。共
<lb ed="X" n="0471b16"/><lb ed="R093" n="0432a01"/>爲四十辯才。況如來眞窮惑盡。證極情亡。皎性空之
<lb ed="X" n="0471b17"/><lb ed="R093" n="0432a02"/>滿月。頓落百川。湛智海之澄波。虗含萬像。自應口瀉
<lb ed="X" n="0471b18"/><lb ed="R093" n="0432a03"/>懸河。舌流洪海。今以無盡之辯。略演無盡之宗。所謂
<lb ed="X" n="0471b19"/><lb ed="R093" n="0432a04"/>能與一切衆生。大乘之法者。以此。四依勝三昧故。夫
<lb ed="X" n="0471b20"/><lb ed="R093" n="0432a05"/>動靜唯物。聖豈然乎。示軌後徒。明將有說。必須靜鑑
<lb ed="X" n="0471b21"/><lb ed="R093" n="0432a06"/>前理。從定起而發言。故諸經多明。入定。亦各有所表。
<lb ed="X" n="0471b22"/><lb ed="R093" n="0432a07"/>今經所依者。乃無量義處三昧。如發起序初。說無量
<lb ed="X" n="0471b23"/><lb ed="R093" n="0432a08"/>義經<anchor xml:id="nkr_note_add_0471b2301" n="0471b2301"/><anchor xml:id="beg0471b2301" n="0471b2301"/>已<anchor xml:id="end0471b2301"/>。卽入無量義處三昧是也。蓋以無量義者。從
<lb ed="X" n="0471b24"/><lb ed="R093" n="0432a09"/>一法生。不有一法。則多義無根。不有多義。則一法無
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0471c" n="0471c"/>
<lb ed="X" n="0471c01"/><lb ed="R093" n="0432a10"/>實。今將演一法。故入定而觀多義。</p><p xml:id="pX33p0471c0114" cb:place="inline">五依大神變故。夫
<lb ed="X" n="0471c02"/><lb ed="R093" n="0432a11"/>法性寂寥。本無諸相。無相之相。不礙繁<anchor xml:id="nkr_note_add_0471c0201" n="0471c0201"/><anchor xml:id="beg0471c0201" n="0471c0201"/>興<anchor xml:id="end0471c0201"/>。起敎多端。
<lb ed="X" n="0471c03"/><lb ed="R093" n="0432a12"/>相非一種。或放光動地。或華雨香雲。準諸經將說。多
<lb ed="X" n="0471c04"/><lb ed="R093" n="0432a13"/>先放光。通表智光以被物故。若別就本經。至文當知。
<lb ed="X" n="0471c05"/><lb ed="R093" n="0432a14"/>至若雨華動地。諸經多在說後。但是慶聞。今經雖爲
<lb ed="X" n="0471c06"/><lb ed="R093" n="0432a15"/>慶前。亦兼啓後。故爲敎緣。準後集分身。來妙音。亦皆
<lb ed="X" n="0471c07"/><lb ed="R093" n="0432a16"/>放光。蓋是當品別緣。無關全經。</p><p xml:id="pX33p0471c0713" cb:place="inline">六發起有人故。謂法
<lb ed="X" n="0471c08"/><lb ed="R093" n="0432a17"/>不孤起。仗境方興。若約慈悲弘深。亦有無問自說。今
<lb ed="X" n="0471c09"/><lb ed="R093" n="0432a18"/>示妙法尊極。要須待人發端。初心識昧。無能導源。故
<lb ed="X" n="0471c10"/><lb ed="R093" n="0432b01"/>今經前後兩門。皆以彌勒發起。意顯補處尙疑。令知
<lb ed="X" n="0471c11"/><lb ed="R093" n="0432b02"/>尊重。迹門以文殊答問者。表一乘實相。惟智可通。本
<lb ed="X" n="0471c12"/><lb ed="R093" n="0432b03"/>門以如來自答者。表佛地遠本。非證莫知。是知不緣
<lb ed="X" n="0471c13"/><lb ed="R093" n="0432b04"/>斯擧。正說無由。喜得及時應節。有人覰破。</p><p xml:id="pX33p0471c1317" cb:place="inline">七助化有
<lb ed="X" n="0471c14"/><lb ed="R093" n="0432b05"/>伴故。謂孤樹無以成林。一音不能爲樂。高低分列。要
<lb ed="X" n="0471c15"/><lb ed="R093" n="0432b06"/>在種類繁生。接拍成音。還他作家一會。故凡法主臨
<lb ed="X" n="0471c16"/><lb ed="R093" n="0432b07"/>筵。必有賢聖匡助。今依斯經。化伴有二。一密。二顯。密
<lb ed="X" n="0471c17"/><lb ed="R093" n="0432b08"/>中復三。一菩薩。二聲聞。三雜衆。菩薩密者。如文殊等
<lb ed="X" n="0471c18"/><lb ed="R093" n="0432b09"/>久成佛果。示居因門。聲聞密者。如滿慈等內秘實德。
<lb ed="X" n="0471c19"/><lb ed="R093" n="0432b10"/>外現權相。雜衆密者。如八部等聖賢寄位。護法爲心。
<lb ed="X" n="0471c20"/><lb ed="R093" n="0432b11"/>顯中惟二。一果人。二因人。果人顯者。如過去多寶。十
<lb ed="X" n="0471c21"/><lb ed="R093" n="0432b12"/>方分身。尙爲法來。因人顯者。如他方菩薩。地涌開士。
<lb ed="X" n="0471c22"/><lb ed="R093" n="0432b13"/>亦因經集。是雖龍蛇混雜。凡聖交參。眞爲玉振金聲。
<lb ed="X" n="0471c23"/><lb ed="R093" n="0432b14"/>雲龍風虎。蓋以大敎當興。奇緣斯遇。</p><p xml:id="pX33p0471c2315" cb:place="inline">八受法有機故。
<lb ed="X" n="0471c24"/><lb ed="R093" n="0432b15"/>夫子期云喪。伯牙絕絃。若法無聽者。豈當有說。況夫
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0472a" n="0472a"/>
<lb ed="X" n="0472a01"/><lb ed="R093" n="0432b16"/>因材而篤。天之生物尙然。緣機授益。佛之說法亦爾。
<lb ed="X" n="0472a02"/><lb ed="R093" n="0432b17"/>今依此經。衆分四種。一發起。二影響。三當機。四結緣。
<lb ed="X" n="0472a03"/><lb ed="R093" n="0432b18"/>義於序分四衆圍繞處釋。然發起影響。分屬上二。唯
<lb ed="X" n="0472a04"/><lb ed="R093" n="0433a01"/>當機結緣二衆。可當此緣。問。淸凉以當機爲因。今何
<lb ed="X" n="0472a05"/><lb ed="R093" n="0433a02"/>不爾。答。彼取因機感佛。此約緣機成說。各是一理。勿
<lb ed="X" n="0472a06"/><lb ed="R093" n="0433a03"/>強雷同。</p><p xml:id="pX33p0472a0604" cb:place="inline">九緣合有處故。夫智窮眞際。能所兩亡。假說
<lb ed="X" n="0472a07"/><lb ed="R093" n="0433a04"/>依眞。而非國土。然眞非事外。不壞所依。故一代所說。
<lb ed="X" n="0472a08"/><lb ed="R093" n="0433a05"/>各有其處。托事表法。亦自不同。今經城依王舍。表此
<lb ed="X" n="0472a09"/><lb ed="R093" n="0433a06"/>法爲群生所依。山分五穴。表此經爲五敎所歸。聖靈
<lb ed="X" n="0472a10"/><lb ed="R093" n="0433a07"/>所居。示非凡境。粗妙異見。實顯難思。至若土田三變。
<lb ed="X" n="0472a11"/><lb ed="R093" n="0433a08"/>自他染淨以互融。多千地涌。一多廣狹而無礙。大火
<lb ed="X" n="0472a12"/><lb ed="R093" n="0433a09"/>所燒。隱顯俱成。淨土不毀。成壞何分。特假勝妙之區。
<lb ed="X" n="0472a13"/><lb ed="R093" n="0433a10"/>用開圓極之敎。華嚴十處。亦可旁通。詳在懸談。避繁
<lb ed="X" n="0472a14"/><lb ed="R093" n="0433a11"/>不錄。</p><p xml:id="pX33p0472a1403" cb:place="inline">十際會有時故。夫心冥至道。渾一古今。法界無
<lb ed="X" n="0472a15"/><lb ed="R093" n="0433a12"/>生。本亡時分。但以非生現生。非滅現滅。生滅旣分始
<lb ed="X" n="0472a16"/><lb ed="R093" n="0433a13"/>終。中間寧無前後。雖有前後。亦復俱融。故敎儀時分
<lb ed="X" n="0472a17"/><lb ed="R093" n="0433a14"/>有二。一別。二通。別中有三。一日出先照時。爲圓頓大
<lb ed="X" n="0472a18"/><lb ed="R093" n="0433a15"/>根衆生。轉無上根本法輪。二日昇轉照時。爲下中上
<lb ed="X" n="0472a19"/><lb ed="R093" n="0433a16"/>三類衆生。轉從本起末法輪。三日沒還照時。爲上上
<lb ed="X" n="0472a20"/><lb ed="R093" n="0433a17"/>根衆生。轉攝末歸本法輪。今經乃還照時說也。通中
<lb ed="X" n="0472a21"/><lb ed="R093" n="0433a18"/>有十。廣如彼說。今依本經。略顯無礙。如日月燈明說
<lb ed="X" n="0472a22"/><lb ed="R093" n="0433b01"/>法華經。滿六十小劫。而諸大衆謂如食頃。地涌菩薩
<lb ed="X" n="0472a23"/><lb ed="R093" n="0433b02"/>涌現禮讚。經五十小劫。而諸大衆謂如半日。是知無
<lb ed="X" n="0472a24"/><lb ed="R093" n="0433b03"/>涯之說。念劫圓融。豈眞久默斯要。臨終方談者哉。然
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0472b" n="0472b"/>
<lb ed="X" n="0472b01"/><lb ed="R093" n="0433b04"/>不有別時。無以彰建化之分齊。不有通時。無以顯圓
<lb ed="X" n="0472b02"/><lb ed="R093" n="0433b05"/>理之深玄。時之爲緣。亦大矣哉。</p><p xml:id="pX33p0472b0213" cb:place="inline">夫因旣無盡。緣亦應
<lb ed="X" n="0472b03"/><lb ed="R093" n="0433b06"/>爾。略具此十。以顯難思。敎起因緣竟。</p>
<lb ed="X" n="0472b04"/><lb ed="R093" n="0433b07"/><p xml:id="pX33p0472b0401">△二藏乘分攝。</p>
<lb ed="X" n="0472b05"/><lb ed="R093" n="0433b08"/><p xml:id="pX33p0472b0501">第二藏乘分攝者。謂如來一代聖敎。約總相含攝。有
<lb ed="X" n="0472b06"/><lb ed="R093" n="0433b09"/>三藏。有二藏。約修證權實。有三乘。有五乘。約品類詳
<lb ed="X" n="0472b07"/><lb ed="R093" n="0433b10"/>分。有九分。有十二分。應知此經。於諸彼彼法中。各何
<lb ed="X" n="0472b08"/><lb ed="R093" n="0433b11"/>攝屬。故次第明之。</p>
<lb ed="X" n="0472b09"/><lb ed="R093" n="0433b12"/><p xml:id="pX33p0472b0901">言三藏者。一修多羅藏。二毗奈耶藏。三阿毗達磨藏。
<lb ed="X" n="0472b10"/><lb ed="R093" n="0433b13"/>修多羅。亦名修姤路。亦名素呾<g ref="#CB15274">䌫</g>。蓋梵音楚夏不同。
<lb ed="X" n="0472b11"/><lb ed="R093" n="0433b14"/>此翻契經。或翻爲線。按五印土呼線。席經。井索。聖敎。
<lb ed="X" n="0472b12"/><lb ed="R093" n="0433b15"/>此曰修多羅。若爾應翻聖敎。古德見此方聖敎稱經。
<lb ed="X" n="0472b13"/><lb ed="R093" n="0433b16"/>故分取席經代之。旣順此方。亦不失彼聖敎之義。不
<lb ed="X" n="0472b14"/><lb ed="R093" n="0433b17"/>取席者。此方不貴故。別指彼物故。線索亦爾。但借義
<lb ed="X" n="0472b15"/><lb ed="R093" n="0433b18"/>助名。加以契字。謂契理合機之經。依主受名也。經有
<lb ed="X" n="0472b16"/><lb ed="R093" n="0434a01"/>多義。如雜心五義等。見華嚴懸談。雖有多義。不出貫
<lb ed="X" n="0472b17"/><lb ed="R093" n="0434a02"/>攝。如佛地論云。能貫能攝。故名爲經。以佛聖敎。貫穿
<lb ed="X" n="0472b18"/><lb ed="R093" n="0434a03"/>攝持所應說義。所化生故。正詮定學。兼通戒慧。</p>
<lb ed="X" n="0472b19"/><lb ed="R093" n="0434a04"/><p xml:id="pX33p0472b1901">毗奈耶。亦名毗尼。蓋梵音詳略不同。此翻調伏。謂調
<lb ed="X" n="0472b20"/><lb ed="R093" n="0434a05"/>練三業。制伏過非。調練通於止作。制伏惟明止惡。就
<lb ed="X" n="0472b21"/><lb ed="R093" n="0434a06"/>所詮之行彰名。又毗尼。或翻爲滅。謂滅業非。滅煩惱。
<lb ed="X" n="0472b22"/><lb ed="R093" n="0434a07"/>得滅果故。此從功能彰名。亦名波羅提木叉。此翻別
<lb ed="X" n="0472b23"/><lb ed="R093" n="0434a08"/>解脫。揀異道共。及定共故。又三業七支。各別防非故。
<lb ed="X" n="0472b24"/><lb ed="R093" n="0434a09"/>此從因得名。亦可言果。以解脫卽果故。亦翻隨順解
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0472c" n="0472c"/>
<lb ed="X" n="0472c01"/><lb ed="R093" n="0434a10"/>脫。謂隨順有爲無爲二解脫果故。此從果得名。亦可
<lb ed="X" n="0472c02"/><lb ed="R093" n="0434a11"/>言因。以隨順卽因故。或名尸羅。具云翅怛羅。此云淸
<lb ed="X" n="0472c03"/><lb ed="R093" n="0434a12"/>凉。謂離熱惱因。得淸凉果故。則是雙從因果得名。正
<lb ed="X" n="0472c04"/><lb ed="R093" n="0434a13"/>詮戒學。亦兼定慧。</p>
<lb ed="X" n="0472c05"/><lb ed="R093" n="0434a14"/><p xml:id="pX33p0472c0501">阿毗達磨。亦名阿毗曇。亦梵音詳略之異。此翻對法。
<lb ed="X" n="0472c06"/><lb ed="R093" n="0434a15"/>法有二種。一勝義法。謂涅槃。是善是常。故名爲勝。二
<lb ed="X" n="0472c07"/><lb ed="R093" n="0434a16"/>法相法。通四聖諦。世出世異及因果異。故名爲相。對
<lb ed="X" n="0472c08"/><lb ed="R093" n="0434a17"/>亦有二。一者對向。向前涅槃。二者對觀。觀前四諦。其
<lb ed="X" n="0472c09"/><lb ed="R093" n="0434a18"/>能對者。皆無漏淨慧。及相應心所等。由對果對境。分
<lb ed="X" n="0472c10"/><lb ed="R093" n="0434b01"/>二對名。舊譯爲無比法。以無漏淨慧最爲勝故。此則
<lb ed="X" n="0472c11"/><lb ed="R093" n="0434b02"/>惟依能對立名。亦名優波提舍。此云論議。謂問答辯
<lb ed="X" n="0472c12"/><lb ed="R093" n="0434b03"/>論。議邪正故。亦名磨怛哩迦。此云本母。謂以敎與義
<lb ed="X" n="0472c13"/><lb ed="R093" n="0434b04"/>爲本爲母。生解行故。正詮慧學。兼亦攝二。</p>
<lb ed="X" n="0472c14"/><lb ed="R093" n="0434b05"/><p xml:id="pX33p0472c1401">此三云何名藏。以含攝故。今經何所攝屬。正屬經藏。
<lb ed="X" n="0472c15"/><lb ed="R093" n="0434b06"/>以諸佛心法。非定莫契。定後方說。卽其證也。若以此
<lb ed="X" n="0472c16"/><lb ed="R093" n="0434b07"/>攝彼。亦兼律論。以四安樂行。卽同戒故。文殊智積等
<lb ed="X" n="0472c17"/><lb ed="R093" n="0434b08"/>有論議故。</p>
<lb ed="X" n="0472c18"/><lb ed="R093" n="0434b09"/><p xml:id="pX33p0472c1801">言二藏者。一聲聞藏。二菩薩藏。卽前三藏。詮示聲聞
<lb ed="X" n="0472c19"/><lb ed="R093" n="0434b10"/>理行果故。名聲聞藏。詮示菩薩理行果故。名菩薩藏
<lb ed="X" n="0472c20"/><lb ed="R093" n="0434b11"/>不開辟支者。以辟支多不借敎。出無佛世。佛在世時。
<lb ed="X" n="0472c21"/><lb ed="R093" n="0434b12"/>攝屬聲聞。以與聲聞理果同故。若約敎行別者。亦可
<lb ed="X" n="0472c22"/><lb ed="R093" n="0434b13"/>開三乘爲三藏。但古多不開。今亦應爾。若明攝屬者。
<lb ed="X" n="0472c23"/><lb ed="R093" n="0434b14"/>此經屬菩薩藏攝。以經中雖存二乘之名。不取聲聞
<lb ed="X" n="0472c24"/><lb ed="R093" n="0434b15"/>理行果故。如方便品云。諸佛語無異。惟一無二乘。又
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0473a" n="0473a"/>
<lb ed="X" n="0473a01"/><lb ed="R093" n="0434b16"/>云。但以一乘道。敎化諸菩薩。無聲聞弟子等。若更分
<lb ed="X" n="0473a02"/><lb ed="R093" n="0434b17"/>權實。惟菩薩藏實一分攝。權所不攝。如法師品云。菩
<lb ed="X" n="0473a03"/><lb ed="R093" n="0434b18"/>薩未聞未解。未能修習是法華經。去阿耨菩提尙遠
<lb ed="X" n="0473a04"/><lb ed="R093" n="0435a01"/>是也。若此攝彼。亦可通收。以圓敎包含無量乘故。</p>
<lb ed="X" n="0473a05"/><lb ed="R093" n="0435a02"/><p xml:id="pX33p0473a0501">言三乘者。一聲聞乘。依四諦法。慇懃精進。欲速出三
<lb ed="X" n="0473a06"/><lb ed="R093" n="0435a03"/>界。自求涅槃。如羊車。二辟支乘。依因緣法。慇懃精進。
<lb ed="X" n="0473a07"/><lb ed="R093" n="0435a04"/>求自然慧。樂獨善寂。深知諸法因緣。如鹿車。三大乘。
<lb ed="X" n="0473a08"/><lb ed="R093" n="0435a05"/>對上二小乘爲言。亦名菩薩乘。依六度法。勤修精進。
<lb ed="X" n="0473a09"/><lb ed="R093" n="0435a06"/>求一切智等。利益天人。度脫一切。如牛車。然有權有
<lb ed="X" n="0473a10"/><lb ed="R093" n="0435a07"/>實。若住相之行。因果歷別。則名爲權。若從性起修。因
<lb ed="X" n="0473a11"/><lb ed="R093" n="0435a08"/>果該徹。則名爲實。若明攝屬者。此經屬菩薩乘攝。以
<lb ed="X" n="0473a12"/><lb ed="R093" n="0435a09"/>授記文中。俱有經劫行因之語故。又惟實一分攝。以
<lb ed="X" n="0473a13"/><lb ed="R093" n="0435a10"/>是悟後之修。修卽無修故。不屬餘二。其義可知。</p>
<lb ed="X" n="0473a14"/><lb ed="R093" n="0435a11"/><p xml:id="pX33p0473a1401">言五乘者。一人天乘。依戒善禪定之法。求下界五欲。
<lb ed="X" n="0473a15"/><lb ed="R093" n="0435a12"/>及上界淨妙之樂。如最小之車<note place="inline">火宅喩云。乃至不與最小一車。猶不虛妄。
<lb ed="X" n="0473a16"/><lb ed="R093" n="0435a13"/>蓋指此也</note>。二三四。卽上三乘。五佛乘。依萬行因。華嚴一乘
<lb ed="X" n="0473a17"/><lb ed="R093" n="0435a14"/>道果。如大白牛車。若明攝屬者。此經屬佛乘攝。文云。
<lb ed="X" n="0473a18"/><lb ed="R093" n="0435a15"/>佛以種種因緣。譬喩言詞。演說諸法。是法皆爲一佛
<lb ed="X" n="0473a19"/><lb ed="R093" n="0435a16"/>乘故。是則會權歸實。捨因從果。尙不屬於菩薩。況餘
<lb ed="X" n="0473a20"/><lb ed="R093" n="0435a17"/>乘乎。若此攝彼。雖人天不遺。以微因小善。皆當成佛
<lb ed="X" n="0473a21"/><lb ed="R093" n="0435a18"/>故。餘可思知。</p>
<lb ed="X" n="0473a22"/><lb ed="R093" n="0435b01"/><p xml:id="pX33p0473a2201">言九分及十二分者。通論聖敎有十二分。一修多羅。
<lb ed="X" n="0473a23"/><lb ed="R093" n="0435b02"/>此云契經<note place="inline">問。此與三藏中修多羅。有何差別。答。淸凉云。若十二部中修多羅。則通十一部。及三
<lb ed="X" n="0473a24"/><lb ed="R093" n="0435b03"/>藏。若三藏中修多羅。惟通十二分。不通二藏。二藏之中。有契合者。自屬十二分中修多羅耳。然此義極難分辯。
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0473b" n="0473b"/>
<lb ed="X" n="0473b01"/><lb ed="R093" n="0435b04"/>會玄雖釋。學者仍迷。今以私意釋之。蓋淸凉以十二分中。凡有詮定一類。總名修多羅藏。詮戒一類。總名毗奈
<lb ed="X" n="0473b02"/><lb ed="R093" n="0435b05"/>藏慧詮一耶。類。總名阿毗達摩藏。故三藏中修多羅。惟通十二分。不通二藏。又以十一分及三藏中正文之外。
<lb ed="X" n="0473b03"/><lb ed="R093" n="0435b06"/>餘有前後相承。貫穿契合等義。別爲修多羅分。故十二分中修多羅。通十一分及三藏。私釋如是。俟高明者更
<lb ed="X" n="0473b04"/><lb ed="R093" n="0435b07"/>辯之</note>。二祇夜。此云重頌<note place="inline">重頌長行所說義故</note>。三和伽羅那。此云授
<lb ed="X" n="0473b05"/><lb ed="R093" n="0435b08"/>記<note place="inline">說授記成佛事故</note>。四伽陀。此云孤起頌<note place="inline">非長行義。孤然成頌故</note>。五優
<lb ed="X" n="0473b06"/><lb ed="R093" n="0435b09"/>陀那。此云自說<note place="inline">不因請間。自宣說故</note>。六尼陀那。此云因緣<note place="inline">因請緣事
<lb ed="X" n="0473b07"/><lb ed="R093" n="0435b10"/>方乃說故</note>。七阿波陀那。此云譬喩<note place="inline">法義幽微。比類發明故</note>。八伊帝目
<lb ed="X" n="0473b08"/><lb ed="R093" n="0435b11"/>多伽。此云本事<note place="inline">說佛及弟子。徃昔所行故</note>。九闍陀伽。此云本生<note place="inline">說佛
<lb ed="X" n="0473b09"/><lb ed="R093" n="0435b12"/>及弟子。徃昔受生故</note>。十毗佛略。此云方廣<note place="inline">談理方正。顯義廣博故</note>。十一阿
<lb ed="X" n="0473b10"/><lb ed="R093" n="0435b13"/>浮陀達磨。此云未曾有<note place="inline">法體異常。妙用希有故</note>。十二優波提舍。
<lb ed="X" n="0473b11"/><lb ed="R093" n="0435b14"/>此云論議<note place="inline">問答辯論。議正理故</note>。孤山頌曰。長行重頌幷授記。孤
<lb ed="X" n="0473b12"/><lb ed="R093" n="0435b15"/>起無問而自說。因緣譬喩及本事。本生方廣未曾有。
<lb ed="X" n="0473b13"/><lb ed="R093" n="0435b16"/>論議俱成十二名。廣如大論三十三。</p>
<lb ed="X" n="0473b14"/><lb ed="R093" n="0435b17"/><p xml:id="pX33p0473b1401">準本經小乘惟九部。古德釋云。小乘談理狹隘。不言
<lb ed="X" n="0473b15"/><lb ed="R093" n="0435b18"/>成佛。請問方說。故無方廣授記自說之三。據智論大
<lb ed="X" n="0473b16"/><lb ed="R093" n="0436a01"/>乘亦惟九部。古德釋云。大乘多直顯。故無因緣譬喩
<lb ed="X" n="0473b17"/><lb ed="R093" n="0436a02"/>論議之三。此約大旨局論。若以細義合會。亦可俱通。
<lb ed="X" n="0473b18"/><lb ed="R093" n="0436a03"/>餘經俱通。非急不論。若今經中。如身子三請之後。如
<lb ed="X" n="0473b19"/><lb ed="R093" n="0436a04"/>來誡聽許說。乃至讚法勸信等一類之文。則是契經。
<lb ed="X" n="0473b20"/><lb ed="R093" n="0436a05"/>三周獲益等。則是授記。是乘微妙。淸淨第一。無量億
<lb ed="X" n="0473b21"/><lb ed="R093" n="0436a06"/>千。諸力解脫。禪定智慧。及佛餘法。令諸子等。常得遊
<lb ed="X" n="0473b22"/><lb ed="R093" n="0436a07"/>戲等。則是方廣。放光現瑞。雲集分身等。則是未有。出
<lb ed="X" n="0473b23"/><lb ed="R093" n="0436a08"/>定歎德。則是自說。身子三請。則是因緣。昔爲不輕等
<lb ed="X" n="0473b24"/><lb ed="R093" n="0436a09"/>則是本事。喜見轉生淨德王家。則是本生。深達罪福
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0473c" n="0473c"/>
<lb ed="X" n="0473c01"/><lb ed="R093" n="0436a10"/>相等。則是孤起。智積文殊。論說妙法。則是論議。火宅
<lb ed="X" n="0473c02"/><lb ed="R093" n="0436a11"/>窮子等。則是譬喩。重頌在文可知。</p>
<lb ed="X" n="0473c03"/><lb ed="R093" n="0436a12"/><p xml:id="pX33p0473c0301">若正明攝屬者。此經屬方廣。授記。重頌。未有。四分所
<lb ed="X" n="0473c04"/><lb ed="R093" n="0436a13"/>攝<note place="inline">以顯理處多是方廣。獲益處多是授記。說偈處多是重頌。現相處多是未有故</note>。餘但少分。
<lb ed="X" n="0473c05"/><lb ed="R093" n="0436a14"/>不得名攝<note place="inline">問。契經居多。何非彼攝。答。藏中契經。<anchor xml:id="nkr_note_add_0473c0501" n="0473c0501"/><anchor xml:id="beg0473c0501" n="0473c0501"/>已<anchor xml:id="end0473c0501"/>全攝故。分中契經。此但少分</note>。藏乘分
<lb ed="X" n="0473c06"/><lb ed="R093" n="0436a15"/>攝竟。</p>
<lb ed="X" n="0473c07"/><lb ed="R093" n="0436a16"/><p xml:id="pX33p0473c0701">△三能被敎義。</p>
<lb ed="X" n="0473c08"/><lb ed="R093" n="0436a17"/><p xml:id="pX33p0473c0801">第三能被敎義者。謂敎海冲深。法雲彌漫。智光無際。
<lb ed="X" n="0473c09"/><lb ed="R093" n="0436a18"/>妙辯莫窮。以無言之言。詮言絕之理。運無變之變。應
<lb ed="X" n="0473c10"/><lb ed="R093" n="0436b01"/>變熊之機。機差敎殊。類分多種。亦有不分。得少失多。
<lb ed="X" n="0473c11"/><lb ed="R093" n="0436b02"/>今將有分。略開三章。一約宗分敎。二約論辯義。三會
<lb ed="X" n="0473c12"/><lb ed="R093" n="0436b03"/>通淺深。</p>
<lb ed="X" n="0473c13"/><lb ed="R093" n="0436b04"/><p xml:id="pX33p0473c1301">言約宗分敎者。謂西域東夏。弘闡之流。於一代聖言。
<lb ed="X" n="0473c14"/><lb ed="R093" n="0436b05"/>或合爲一敎。或開爲二三。再開之而至四五。人兼緇
<lb ed="X" n="0473c15"/><lb ed="R093" n="0436b06"/>素。凡有一十八家。甲順乙違。難盡他宗。事精理備。無
<lb ed="X" n="0473c16"/><lb ed="R093" n="0436b07"/>越賢首。因依賢宗諸祖。略述五敎。</p>
<lb ed="X" n="0473c17"/><lb ed="R093" n="0436b08"/><p xml:id="pX33p0473c1701">一小乘敎。亦名愚法二乘敎。異大乘故。逐機設故。隨
<lb ed="X" n="0473c18"/><lb ed="R093" n="0436b09"/>他語故。說諸法數一向差別。以其揀邪正。辯聖凡。明
<lb ed="X" n="0473c19"/><lb ed="R093" n="0436b10"/>因果。分欣厭。然其所說法數。惟七十五。但說人空。不
<lb ed="X" n="0473c20"/><lb ed="R093" n="0436b11"/>明法空。縱說法空。少不明顯。惟依六識三毒。建立染
<lb ed="X" n="0473c21"/><lb ed="R093" n="0436b12"/>淨根本。未盡法源。故多諍論。</p>
<lb ed="X" n="0473c22"/><lb ed="R093" n="0436b13"/><p xml:id="pX33p0473c2201">二大乘始敎。亦名分敎。但明諸法皆空。未盡大乘法
<lb ed="X" n="0473c23"/><lb ed="R093" n="0436b14"/>理。故名爲始。但明一切法相。有成佛有不成佛。故名
<lb ed="X" n="0473c24"/><lb ed="R093" n="0436b15"/>爲分。廣談法相。少及法性。其所云性。亦是相數。說有
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0474a" n="0474a"/>
<lb ed="X" n="0474a01"/><lb ed="R093" n="0436b16"/>百法。決擇分明。故少諍論。</p>
<lb ed="X" n="0474a02"/><lb ed="R093" n="0436b17"/><p xml:id="pX33p0474a0201">三終敎。亦名實敎。謂明緣起無性。一切皆如。定性二
<lb ed="X" n="0474a03"/><lb ed="R093" n="0436b18"/>乘。無性闡提。悉當成佛。方盡大乘至極之說。故名爲
<lb ed="X" n="0474a04"/><lb ed="R093" n="0437a01"/>終。以稱實理。故名爲實。多談法性。少及法相。其所云
<lb ed="X" n="0474a05"/><lb ed="R093" n="0437a02"/>相。亦會歸性。盡大乘說。故無諍論。</p>
<lb ed="X" n="0474a06"/><lb ed="R093" n="0437a03"/><p xml:id="pX33p0474a0601">四一乘頓敎。但一念不生。卽名爲佛。不依地位漸次
<lb ed="X" n="0474a07"/><lb ed="R093" n="0437a04"/>而說。如思益經云。得諸法正性者。不從一地至於一
<lb ed="X" n="0474a08"/><lb ed="R093" n="0437a05"/>地。楞伽經云。初地卽爲八。乃至無所有何次等。旣不
<lb ed="X" n="0474a09"/><lb ed="R093" n="0437a06"/>同前漸次修行。又不同後圓融具德。故立名頓。總不
<lb ed="X" n="0474a10"/><lb ed="R093" n="0437a07"/>說法相。惟辯眞性。一切所有。惟是妄想。一切法界。惟
<lb ed="X" n="0474a11"/><lb ed="R093" n="0437a08"/>是絕言。五法<note place="inline">名。相。妄想。正智。如如</note>三自性<note place="inline">緣起妄想。成</note>皆空。八識二
<lb ed="X" n="0474a12"/><lb ed="R093" n="0437a09"/>無我俱遣。訶敎勸離。毀相泯心。生心卽妄。不生卽佛。
<lb ed="X" n="0474a13"/><lb ed="R093" n="0437a10"/>亦無佛無不佛。無生無不生。如淨名默住等。別爲一
<lb ed="X" n="0474a14"/><lb ed="R093" n="0437a11"/>類離念機故。亦爲對治空有俱存。三種著相人故。</p>
<lb ed="X" n="0474a15"/><lb ed="R093" n="0437a12"/><p xml:id="pX33p0474a1501">五圓敎。統該前四。圓滿具足。一位卽一切位。一切位
<lb ed="X" n="0474a16"/><lb ed="R093" n="0437a13"/>卽一位。十信滿心。卽攝五位成等正覺。故名爲圓。所
<lb ed="X" n="0474a17"/><lb ed="R093" n="0437a14"/>說惟是無盡法界。性海圓融。緣起無礙。相卽相入。如
<lb ed="X" n="0474a18"/><lb ed="R093" n="0437a15"/>因陀羅網。重重無際。微細相容。主伴無盡。十十法門。
<lb ed="X" n="0474a19"/><lb ed="R093" n="0437a16"/>各攝法界。</p>
<lb ed="X" n="0474a20"/><lb ed="R093" n="0437a17"/><p xml:id="pX33p0474a2001"><anchor xml:id="nkr_note_add_0474a2001" n="0474a2001"/><anchor xml:id="beg0474a2001" n="0474a2001"/>已<anchor xml:id="end0474a2001"/>上略出名義。令知大端。若廣辯所詮。及斷證分齊。
<lb ed="X" n="0474a21"/><lb ed="R093" n="0437a18"/>具如華嚴懸談。幷賢首敎儀等書。</p>
<lb ed="X" n="0474a22"/><lb ed="R093" n="0437b01"/><p xml:id="pX33p0474a2201">言約論辯義者。佛敎本乎一心。心有差別。則敎有支
<lb ed="X" n="0474a23"/><lb ed="R093" n="0437b02"/>異。故如來說經。說此心也。諸祖判敎。判此心也。今卽
<lb ed="X" n="0474a24"/><lb ed="R093" n="0437b03"/>以起信論中一心差別。以明五重敎義。準起信論。初
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0474b" n="0474b"/>
<lb ed="X" n="0474b01"/><lb ed="R093" n="0437b04"/>唯以一心爲本源<note place="inline">論云。所言法者。謂衆生心。是心則攝一切世間出世間法</note>。卽圓
<lb ed="X" n="0474b02"/><lb ed="R093" n="0437b05"/>敎分齊。二依一心開二門。一心眞如門<note place="inline">所謂心性不生不滅</note>。卽
<lb ed="X" n="0474b03"/><lb ed="R093" n="0437b06"/>頓敎分齊。始敎空宗。亦密示此門。以彼不知如來遣
<lb ed="X" n="0474b04"/><lb ed="R093" n="0437b07"/>相。卽爲顯性。故非彼分。二者心生滅門<note place="inline">謂依如來藏故。有生滅心。
<lb ed="X" n="0474b05"/><lb ed="R093" n="0437b08"/>所謂不生不滅。與生滅和合。非一非異。名爲阿賴耶識</note>。卽終敎分齊。分敎相宗。
<lb ed="X" n="0474b06"/><lb ed="R093" n="0437b09"/>亦密示此門。以彼不知佛說賴耶。通如來藏。故非彼
<lb ed="X" n="0474b07"/><lb ed="R093" n="0437b10"/>分。三依生滅門明二義。一者覺義<note place="inline">謂心體離念。離念相者。等虛空界。卽
<lb ed="X" n="0474b08"/><lb ed="R093" n="0437b11"/>是如來平等法身</note>。卽始敎空宗分齊。二者不覺義<note place="inline">謂不如實知眞如法
<lb ed="X" n="0474b09"/><lb ed="R093" n="0437b12"/>一故</note>。四依此義生三細。一依不覺故心動。名業相。二依
<lb ed="X" n="0474b10"/><lb ed="R093" n="0437b13"/>動故能見。名轉相。三依能見故境界妄現。名現相。卽
<lb ed="X" n="0474b11"/><lb ed="R093" n="0437b14"/>分敎相宗分齊。五依現相生六粗。一智相<note place="inline">謂依境分別。卽法執
<lb ed="X" n="0474b12"/><lb ed="R093" n="0437b15"/>俱生</note>。二相續相<note place="inline">謂依智起念不斷。卽法執分別</note>。三執取相<note place="inline">謂妄生執取。卽我執俱生</note>。
<lb ed="X" n="0474b13"/><lb ed="R093" n="0437b16"/>四計名字相<note place="inline">謂妄計名字。卽我執分別</note>。卽小敎分齊<note place="inline">以斷我執。證我空。是小敎
<lb ed="X" n="0474b14"/><lb ed="R093" n="0437b17"/>義故</note>。五起業相<note place="inline">謂循名造業</note>。六業繫苦相<note place="inline">謂隨業受報</note>。卽人天分
<lb ed="X" n="0474b15"/><lb ed="R093" n="0437b18"/>齊。又以六道業報。爲苦空觀之方便。亦小敎分齊。</p>
<lb ed="X" n="0474b16"/><lb ed="R093" n="0438a01"/><p xml:id="pX33p0474b1601">言會通淺深者。此經爲三時極唱。應屬圓敎。諸敎入
<lb ed="X" n="0474b17"/><lb ed="R093" n="0438a02"/>此。咸屬於圓。不得復稱餘敎。所顯平等大慧。卽齊一
<lb ed="X" n="0474b18"/><lb ed="R093" n="0438a03"/>心本源。諸心入此。咸同一心。不得復稱餘心。亦如衆
<lb ed="X" n="0474b19"/><lb ed="R093" n="0438a04"/>流入海。咸屬於海。不得復稱本名。是則此經。非餘敎
<lb ed="X" n="0474b20"/><lb ed="R093" n="0438a05"/>所屬。非餘心分齊。所冀學賢首者。當體心會敎。借敎
<lb ed="X" n="0474b21"/><lb ed="R093" n="0438a06"/>通經。則經可通而敎可會矣。能被敎義竟。</p>
<lb ed="X" n="0474b22"/><lb ed="R093" n="0438a07"/><p xml:id="pX33p0474b2201">△四所被機宜。</p>
<lb ed="X" n="0474b23"/><lb ed="R093" n="0438a08"/><p xml:id="pX33p0474b2301">第四所被機宜者。夫敎因機設。機以敎成。上說義理。
<lb ed="X" n="0474b24"/><lb ed="R093" n="0438a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0474b2401" n="0474b2401"/><anchor xml:id="beg0474b2401" n="0474b2401"/>已<anchor xml:id="end0474b2401"/>知能被弘深。今示機宜。略彰所被廣大。復分兩門。
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0474c" n="0474c"/>
<lb ed="X" n="0474c01"/><lb ed="R093" n="0438a10"/>以盡揀收。一遵古所判。二依經所明。</p>
<lb ed="X" n="0474c02"/><lb ed="R093" n="0438a11"/><p xml:id="pX33p0474c0201">言遵古所判者。依古德開爲二門。一料簡二普收。若
<lb ed="X" n="0474c03"/><lb ed="R093" n="0438a12"/>料簡非機。則有五種。一謂樂著名相。以文爲解者。二
<lb ed="X" n="0474c04"/><lb ed="R093" n="0438a13"/>謂繫滯行位。高推聖境者。三謂情尙於空。觸言賓無
<lb ed="X" n="0474c05"/><lb ed="R093" n="0438a14"/>者。四謂自恃天眞。輕厭進修者。五謂固執先聞。擔麻
<lb ed="X" n="0474c06"/><lb ed="R093" n="0438a15"/>棄金者。如是皆名非機。反是皆機。若普收者。則一切
<lb ed="X" n="0474c07"/><lb ed="R093" n="0438a16"/>衆生。皆有佛性。但得聞之。無不獲益。宿機深者悟入。
<lb ed="X" n="0474c08"/><lb ed="R093" n="0438a17"/>淺者信解。都無宿種者。亦得結緣成種。如華嚴食金
<lb ed="X" n="0474c09"/><lb ed="R093" n="0438a18"/>剛喩。可爲譬矣。</p>
<lb ed="X" n="0474c10"/><lb ed="R093" n="0438b01"/><p xml:id="pX33p0474c1001">言依經所明者。準本經火宅喩後。佛囑身子。略明五
<lb ed="X" n="0474c11"/><lb ed="R093" n="0438b02"/>種非機。一憍慢<note place="inline">卽未得謂得之流</note>。二懈怠<note place="inline">卽得少爲足之流</note>。三計我
<lb ed="X" n="0474c12"/><lb ed="R093" n="0438b03"/><note place="inline">卽執我我所之流</note>。四淺識<note place="inline">卽根鈍智劣之流</note>。五著欲<note place="inline">卽不求出世之流</note>。又略
<lb ed="X" n="0474c13"/><lb ed="R093" n="0438b04"/>明十種是機。一謂利根智慧。志求佛道者。二謂曾植
<lb ed="X" n="0474c14"/><lb ed="R093" n="0438b05"/>善本。深心堅固者。三謂精進修慈。不惜身命者。四謂
<lb ed="X" n="0474c15"/><lb ed="R093" n="0438b06"/>專心求道。離世獨處者。五謂捨惡知識。親近善友者。
<lb ed="X" n="0474c16"/><lb ed="R093" n="0438b07"/>六謂持戒淸潔。如淨明珠者。七謂質直柔軟。愍衆敬
<lb ed="X" n="0474c17"/><lb ed="R093" n="0438b08"/>佛者。八謂以淸淨心說法無礙者。九謂但受大乘。不
<lb ed="X" n="0474c18"/><lb ed="R093" n="0438b09"/>受餘經者。十謂志心求經。不念外書者。此上十是五
<lb ed="X" n="0474c19"/><lb ed="R093" n="0438b10"/>非。乃經中佛自料簡。故超略錄之。欲盡深義。更究全
<lb ed="X" n="0474c20"/><lb ed="R093" n="0438b11"/>文。若以本經普收。則但有聞法者。無一不成佛。如三
<lb ed="X" n="0474c21"/><lb ed="R093" n="0438b12"/>周說法。普收三根矣。菩薩聞是法。疑網皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0474c2101" n="0474c2101"/><anchor xml:id="beg0474c2101" n="0474c2101"/>已<anchor xml:id="end0474c2101"/>除。千二
<lb ed="X" n="0474c22"/><lb ed="R093" n="0438b13"/>百羅漢。悉亦當作佛。普收三乘矣。完大通未了之案。
<lb ed="X" n="0474c23"/><lb ed="R093" n="0438b14"/>結當來諸佛之緣。普收三世矣。廣記懸記。普收今後
<lb ed="X" n="0474c24"/><lb ed="R093" n="0438b15"/>矣。釋迦資之成道。龍女藉以證果。普收漸頓矣。不輕
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0475a" n="0475a"/>
<lb ed="X" n="0475a01"/><lb ed="R093" n="0438b16"/>徧記成因。四衆誹謗爲種。普收逆順矣。更以異方便。
<lb ed="X" n="0475a02"/><lb ed="R093" n="0438b17"/>助顯第一義。普收天人羣生類矣。是則含情抱識。皆
<lb ed="X" n="0475a03"/><lb ed="R093" n="0438b18"/>爲機宜。歷耳熏心。盡成所被。幸勿自暴自棄。以類快
<lb ed="X" n="0475a04"/><lb ed="R093" n="0439a01"/>見後身可也。所被機宜竟。</p>
<lb ed="X" n="0475a05"/><lb ed="R093" n="0439a02"/><p xml:id="pX33p0475a0501">△五體性淺深。</p>
<lb ed="X" n="0475a06"/><lb ed="R093" n="0439a03"/><p xml:id="pX33p0475a0601">第五體性淺深者。夫聖言無定。大小通關。眞敎難評。
<lb ed="X" n="0475a07"/><lb ed="R093" n="0439a04"/>淺深異體。今依圓妙法門。通收古今所說。略爲三章。
<lb ed="X" n="0475a08"/><lb ed="R093" n="0439a05"/>一開爲十種。二合爲四門。三總與會通。</p>
<lb ed="X" n="0475a09"/><lb ed="R093" n="0439a06"/><p xml:id="pX33p0475a0901">言開爲十種者。準淸凉有十門。一音聲語言體。二名
<lb ed="X" n="0475a10"/><lb ed="R093" n="0439a07"/>句文身體。三通取四法體。四通攝所詮體。五諸法顯
<lb ed="X" n="0475a11"/><lb ed="R093" n="0439a08"/>義體。六攝境惟心體。七會緣入實體。八理事無礙體。
<lb ed="X" n="0475a12"/><lb ed="R093" n="0439a09"/>九事事無礙體。十海印炳現體。十中前五惟體。後五
<lb ed="X" n="0475a13"/><lb ed="R093" n="0439a10"/>亦體亦性。又前四通小。後六惟大。前七通三乘。後三
<lb ed="X" n="0475a14"/><lb ed="R093" n="0439a11"/>惟一乘。前八約同敎。後二惟別敎。前淺後深。事盡理
<lb ed="X" n="0475a15"/><lb ed="R093" n="0439a12"/>圓。總攝諸敎。義難俱悉。略此料簡。詳如彼疏。</p>
<lb ed="X" n="0475a16"/><lb ed="R093" n="0439a13"/><p xml:id="pX33p0475a1601">言合爲四門者。卽前十種。圭峰束之爲四。一隨相門
<lb ed="X" n="0475a17"/><lb ed="R093" n="0439a14"/>復有二種。一聲名句文體<note place="inline">凖大小乘敎。或以聲爲敎體。攝假從實故。或以名等
<lb ed="X" n="0475a18"/><lb ed="R093" n="0439a15"/>爲敎體。以體從用故。今通取之</note>。以假實體用交資故<note place="inline">又由前二說。皆有理敎爲定量
<lb ed="X" n="0475a19"/><lb ed="R093" n="0439a16"/>故</note>。二通攝所詮體。以聲名句文。但屬能詮。若無所詮
<lb ed="X" n="0475a20"/><lb ed="R093" n="0439a17"/>之義。不成敎體故。</p>
<lb ed="X" n="0475a21"/><lb ed="R093" n="0439a18"/><p xml:id="pX33p0475a2101">二唯識門。以上能詮所詮。皆唯識現故。唯識云。唯遮
<lb ed="X" n="0475a22"/><lb ed="R093" n="0439b01"/>外境。識表內心。離識之外。更無別法。釋論亦云。十地
<lb ed="X" n="0475a23"/><lb ed="R093" n="0439b02"/>經者。乃至云。謂彼聖者金剛藏。識所變影像爲增上
<lb ed="X" n="0475a24"/><lb ed="R093" n="0439b03"/>緣。聞者識上。影現似彼法門。展轉傳來。說名爲敎。古
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0475b" n="0475b"/>
<lb ed="X" n="0475b01"/><lb ed="R093" n="0439b04"/>德見淸凉攝境唯心體中。有本影相對。說聽全收二
<lb ed="X" n="0475b02"/><lb ed="R093" n="0439b05"/>義。遂引彼釋此。細詳淸凉。本影相對四句。第一句。唯
<lb ed="X" n="0475b03"/><lb ed="R093" n="0439b06"/>本無影。仍前隨相<note place="inline">謂小乘執心外實有名句文等不知佛敎。惟是識所現影</note>。第二
<lb ed="X" n="0475b04"/><lb ed="R093" n="0439b07"/>句。亦本亦影。正是唯識。如上釋論所說。第三句。唯影
<lb ed="X" n="0475b05"/><lb ed="R093" n="0439b08"/>無本。第四句。非本非影。卽是歸性。至若說聽全收。兩
<lb ed="X" n="0475b06"/><lb ed="R093" n="0439b09"/>重四句。義當無礙。蓋以唯心義寬<note place="inline">通於一心本源</note>。故淸凉廣
<lb ed="X" n="0475b07"/><lb ed="R093" n="0439b10"/>釋。今四門約前淺後深爲序。則唯識義狹。故不具引。
<lb ed="X" n="0475b08"/><lb ed="R093" n="0439b11"/>恐遺彼義。略變其勢。收歸下之二門。細玩自知。</p>
<lb ed="X" n="0475b09"/><lb ed="R093" n="0439b12"/><p xml:id="pX33p0475b0901">三歸性門。以上識心無體。惟是眞如故。然有二義。一
<lb ed="X" n="0475b10"/><lb ed="R093" n="0439b13"/>約生滅門。一切諸法。惟心所現。當體卽眞。如起信立
<lb ed="X" n="0475b11"/><lb ed="R093" n="0439b14"/>義分云。所言法者。謂衆生心。是心卽攝一切世間出
<lb ed="X" n="0475b12"/><lb ed="R093" n="0439b15"/>世間法。依於此心。顯示摩訶衍義。華嚴梵行品云。知
<lb ed="X" n="0475b13"/><lb ed="R093" n="0439b16"/>一切法。卽心自性。成就慧身。不由他悟。淸凉於惟心
<lb ed="X" n="0475b14"/><lb ed="R093" n="0439b17"/>門中。立惟影無本。卽同此義。二約眞如門。一切諸法。
<lb ed="X" n="0475b15"/><lb ed="R093" n="0439b18"/>性本自離。擧體全眞。如起信解釋分云。一切諸法。唯
<lb ed="X" n="0475b16"/><lb ed="R093" n="0440a01"/>依妄念而有差別。若離心念。則無一切境界之相。是
<lb ed="X" n="0475b17"/><lb ed="R093" n="0440a02"/>故一切法從本<anchor xml:id="nkr_note_add_0475b1701" n="0475b1701"/><anchor xml:id="beg0475b1701" n="0475b1701"/>已<anchor xml:id="end0475b1701"/>來。離言說相。離名字相。離心緣相。
<lb ed="X" n="0475b18"/><lb ed="R093" n="0440a03"/>畢竟平等。無有變異。不可破壞。惟是一心。故名眞如。
<lb ed="X" n="0475b19"/><lb ed="R093" n="0440a04"/>維摩經。文殊歎維摩詰曰。乃至無有文字語言。是眞
<lb ed="X" n="0475b20"/><lb ed="R093" n="0440a05"/>入不二法門。淸凉於唯心門中。立非本非影。卽同此
<lb ed="X" n="0475b21"/><lb ed="R093" n="0440a06"/>義。</p>
<lb ed="X" n="0475b22"/><lb ed="R093" n="0440a07"/><p xml:id="pX33p0475b2201">四無礙門。亦有二義。一理事無礙。二事事無礙。理事
<lb ed="X" n="0475b23"/><lb ed="R093" n="0440a08"/>無礙中。復有二義。一前後交徹。二說聽全收。前後交
<lb ed="X" n="0475b24"/><lb ed="R093" n="0440a09"/>徹者。以上三門中。前二屬生滅門。是事法界。後一屬
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0475c" n="0475c"/>
<lb ed="X" n="0475c01"/><lb ed="R093" n="0440a10"/>眞如門。是理法界。起信論云。依一心法。有二種門。然
<lb ed="X" n="0475c02"/><lb ed="R093" n="0440a11"/>旣依於一心。則眞如卽是生滅生滅卽是眞如。故統
<lb ed="X" n="0475c03"/><lb ed="R093" n="0440a12"/>收前三。理事無礙。而爲敎體。說聽全收者。有四句。一
<lb ed="X" n="0475c04"/><lb ed="R093" n="0440a13"/>佛全攝生。謂佛眞心外。無別衆生。則唯說無聽。二生
<lb ed="X" n="0475c05"/><lb ed="R093" n="0440a14"/>全攝佛。謂衆生眞心外。無有別佛。故唯聽無說。三生
<lb ed="X" n="0475c06"/><lb ed="R093" n="0440a15"/>佛互攝。謂佛眞心攝衆生時。不礙衆生眞心攝佛。衆
<lb ed="X" n="0475c07"/><lb ed="R093" n="0440a16"/>生眞心攝佛時。不礙佛眞心攝衆生。則說聽雙存。二
<lb ed="X" n="0475c08"/><lb ed="R093" n="0440a17"/>敎齊立。四生佛俱泯。謂佛眞心攝衆生時。生卽同佛。
<lb ed="X" n="0475c09"/><lb ed="R093" n="0440a18"/>故非生。衆生眞心攝佛時。佛卽同生。故非佛。則說聽
<lb ed="X" n="0475c10"/><lb ed="R093" n="0440b01"/>互奪。二敎齊泯。泯之絕迹。是眞敎體。事事無礙中。亦
<lb ed="X" n="0475c11"/><lb ed="R093" n="0440b02"/>有二義。一重重互攝。二說聽全收。重重互攝者。謂由
<lb ed="X" n="0475c12"/><lb ed="R093" n="0440b03"/>上三門。理與事無礙故。能令聲名句文等。一一事法。
<lb ed="X" n="0475c13"/><lb ed="R093" n="0440b04"/>皆悉稱理無礙。如後意根淸淨文云。以是淸淨意根。
<lb ed="X" n="0475c14"/><lb ed="R093" n="0440b05"/>乃至聞一偈一句。通達無量無邊之義。今識能稱性
<lb ed="X" n="0475c15"/><lb ed="R093" n="0440b06"/>亦然。又云。解是義<anchor xml:id="nkr_note_add_0475c1501" n="0475c1501"/><anchor xml:id="beg0475c1501" n="0475c1501"/>已<anchor xml:id="end0475c1501"/>。能演說一句一偈。至於一月四
<lb ed="X" n="0475c16"/><lb ed="R093" n="0440b07"/>月。乃至一歲。今聲名等稱性亦然。說聽全收者。亦有
<lb ed="X" n="0475c17"/><lb ed="R093" n="0440b08"/>四句。一由佛果稱性。攝法無遺。衆生尙在佛中。況所
<lb ed="X" n="0475c18"/><lb ed="R093" n="0440b09"/>聞敎。故佛果一一身分。一一毛端等。皆爲所聞。二謂
<lb ed="X" n="0475c19"/><lb ed="R093" n="0440b10"/>衆生稱性。攝法無遺。佛尙在衆生中。況所說敎。故衆
<lb ed="X" n="0475c20"/><lb ed="R093" n="0440b11"/>生一一身分。一一毛端。皆成所說。三由生佛互在。各
<lb ed="X" n="0475c21"/><lb ed="R093" n="0440b12"/>不壞相。則隨一聲敎。互說互聞。故衆生身中佛。爲佛
<lb ed="X" n="0475c22"/><lb ed="R093" n="0440b13"/>身中衆生說法。佛身中衆生。聽衆生身中佛說法。四
<lb ed="X" n="0475c23"/><lb ed="R093" n="0440b14"/>由生全在佛。則同佛非生。佛全在生。則同生非佛。兩
<lb ed="X" n="0475c24"/><lb ed="R093" n="0440b15"/>相形奪。二位齊融。則隨一聲敎。說聽互無。故佛身中
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0476a" n="0476a"/>
<lb ed="X" n="0476a01"/><lb ed="R093" n="0440b16"/>衆生無聽。衆生身中佛無說。無說無聽。而聽而說。以
<lb ed="X" n="0476a02"/><lb ed="R093" n="0440b17"/>正互非時卽互在故。是則言語道斷。心行處滅。強以
<lb ed="X" n="0476a03"/><lb ed="R093" n="0440b18"/>無礙而目敎體。</p>
<lb ed="X" n="0476a04"/><lb ed="R093" n="0441a01"/><p xml:id="pX33p0476a0401">言總與會通者。圭峰初門。卽攝淸涼前五。二分攝六。
<lb ed="X" n="0476a05"/><lb ed="R093" n="0441a02"/><note place="inline">以彼唯心義寬。此不俱攝</note>三分攝六。全攝彼七<note place="inline">淸涼第六。通於圓敎。圭峰第三。止齊
<lb ed="X" n="0476a06"/><lb ed="R093" n="0441a03"/>終頓。故惟分攝。若彼第七。會生滅之緣。入眞如之實。似當頓敎。故此全攝。問。前云淸涼十門。前淺後深。釋中何
<lb ed="X" n="0476a07"/><lb ed="R093" n="0441a04"/>以前中寓深。乃令後義成淺耶。答。以彼具有行布圓融二義。故前淺後深。約行布義說。前中寓深。約圓融義說。
<lb ed="X" n="0476a08"/><lb ed="R093" n="0441a05"/>華嚴一經。義多類此。淸涼凖之。故不相妨</note>四攝後三。若以本經會通者。此
<lb ed="X" n="0476a09"/><lb ed="R093" n="0441a06"/>經旣屬圓敎。應無機不收。若以機論。則各據所見以
<lb ed="X" n="0476a10"/><lb ed="R093" n="0441a07"/>爲敎體。若以敎論。則惟以無礙爲敎體也。體性淺深
<lb ed="X" n="0476a11"/><lb ed="R093" n="0441a08"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0476a12"/><lb ed="R093" n="0441a09"/><p xml:id="pX33p0476a1201">△六宗趣通別。</p>
<lb ed="X" n="0476a13"/><lb ed="R093" n="0441a10"/><p xml:id="pX33p0476a1301">第六宗趣通別者。語之所尙曰宗。宗之所歸曰趣。於
<lb ed="X" n="0476a14"/><lb ed="R093" n="0441a11"/>中有通有別。</p>
<lb ed="X" n="0476a15"/><lb ed="R093" n="0441a12"/><p xml:id="pX33p0476a1501">通謂通論一代佛敎。諸部異計。各各不同。以義相從。
<lb ed="X" n="0476a16"/><lb ed="R093" n="0441a13"/>更復合之。略爲六宗。</p>
<lb ed="X" n="0476a17"/><lb ed="R093" n="0441a14"/><p xml:id="pX33p0476a1701">一隨相法執宗。謂於一切我法中。起有無執故。卽小
<lb ed="X" n="0476a18"/><lb ed="R093" n="0441a15"/>乘諸師。依阿含緣生等經。造婆沙俱舍諸部論等。於
<lb ed="X" n="0476a19"/><lb ed="R093" n="0441a16"/>中復有六宗。一我法俱有宗。謂犢子。法上。賢胄。正量。
<lb ed="X" n="0476a20"/><lb ed="R093" n="0441a17"/>密林山部等。以立我故。諸部論師共推不受。呼爲附
<lb ed="X" n="0476a21"/><lb ed="R093" n="0441a18"/>佛法外道。二法有我無宗。謂薩婆多。上座。多聞部等。
<lb ed="X" n="0476a22"/><lb ed="R093" n="0441b01"/>彼說諸法。皆悉實有。但不立我。異外道計。又立正因
<lb ed="X" n="0476a23"/><lb ed="R093" n="0441b02"/>緣。以破外道邪因。及無因等。三法無去來宗。謂大衆。
<lb ed="X" n="0476a24"/><lb ed="R093" n="0441b03"/>說轉。雞胤制多。西山。北山。法藏。飮光部等。惟說現在
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0476b" n="0476b"/>
<lb ed="X" n="0476b01"/><lb ed="R093" n="0441b04"/>有爲。及無爲法。以過未之法。體用俱無。故所不說。四
<lb ed="X" n="0476b02"/><lb ed="R093" n="0441b05"/>現通假實宗。謂說假部。就前現在有爲法中。說五蘊
<lb ed="X" n="0476b03"/><lb ed="R093" n="0441b06"/>爲實。界處爲假。其成實論末經部師。亦是此攝。五俗
<lb ed="X" n="0476b04"/><lb ed="R093" n="0441b07"/>妄眞實宗。卽說出世部等。謂世俗是假。以虗妄故。出
<lb ed="X" n="0476b05"/><lb ed="R093" n="0441b08"/>世反上。六諸法但名宗。卽一說部等。謂一切我法。但
<lb ed="X" n="0476b06"/><lb ed="R093" n="0441b09"/>有假名。無實體故。六中初唯執有。後唯執無。中則兼
<lb ed="X" n="0476b07"/><lb ed="R093" n="0441b10"/>執。故總爲一隨相法執宗也。詳如敎儀。及華嚴懸談。
<lb ed="X" n="0476b08"/><lb ed="R093" n="0441b11"/>二唯識法相宗。謂一切諸法。皆唯識現故。卽無著。天
<lb ed="X" n="0476b09"/><lb ed="R093" n="0441b12"/>親。依方廣。深密等經。造瑜伽。唯識論等。</p>
<lb ed="X" n="0476b10"/><lb ed="R093" n="0441b13"/><p xml:id="pX33p0476b1001">三眞空無相宗。謂一切諸法。皆空無相故。卽提婆。淸
<lb ed="X" n="0476b11"/><lb ed="R093" n="0441b14"/>辯。依妙智。般若等經。造中。百。門。掌珍論等。</p>
<lb ed="X" n="0476b12"/><lb ed="R093" n="0441b15"/><p xml:id="pX33p0476b1201">四藏心緣起宗。謂一切諸法。惟是眞如隨緣。具恒沙
<lb ed="X" n="0476b13"/><lb ed="R093" n="0441b16"/>德故。卽堅慧。<name role="" type="person">馬鳴</name>。依勝鬘。涅槃等經。造寶性。起信論
<lb ed="X" n="0476b14"/><lb ed="R093" n="0441b17"/>等。</p>
<lb ed="X" n="0476b15"/><lb ed="R093" n="0441b18"/><p xml:id="pX33p0476b1501">五眞性寂滅宗。謂想相俱絕。直顯性體故。卽<name role="" type="person">馬鳴</name>。龍
<lb ed="X" n="0476b16"/><lb ed="R093" n="0442a01"/>樹。依楞伽。般若等經。造眞如三昧。智度論等。</p>
<lb ed="X" n="0476b17"/><lb ed="R093" n="0442a02"/><p xml:id="pX33p0476b1701">六法界圓融宗。謂無盡法界。如因陀羅網。主伴重重。
<lb ed="X" n="0476b18"/><lb ed="R093" n="0442a03"/>圓融無礙故。卽龍樹。天親。依華嚴等經。造不思議十
<lb ed="X" n="0476b19"/><lb ed="R093" n="0442a04"/>地論等。</p>
<lb ed="X" n="0476b20"/><lb ed="R093" n="0442a05"/><p xml:id="pX33p0476b2001">此之六宗。前淺後深。總攝諸敎。各爲一類之機。啓揚
<lb ed="X" n="0476b21"/><lb ed="R093" n="0442a06"/>悟門。資修行業。其趣亦隨宗可思。</p>
<lb ed="X" n="0476b22"/><lb ed="R093" n="0442a07"/><p xml:id="pX33p0476b2201">若別就當經以明宗趣。於中復有通別。通則此經。惟
<lb ed="X" n="0476b23"/><lb ed="R093" n="0442a08"/>以一乘因果爲宗。令諸衆生聞法解悟。以至究竟極
<lb ed="X" n="0476b24"/><lb ed="R093" n="0442a09"/>果爲趣。若就前通中。正當第六。五四亦可旁通。如經
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0476c" n="0476c"/>
<lb ed="X" n="0476c01"/><lb ed="R093" n="0442a10"/>云。是法不可示。言辭相寂滅。卽通第五。又云。佛種從
<lb ed="X" n="0476c02"/><lb ed="R093" n="0442a11"/>緣起。是故說一乘。卽通第四。別則略明十義五對。一
<lb ed="X" n="0476c03"/><lb ed="R093" n="0442a12"/>敎理一對。謂主伴合會。爲演一乘。故以敎爲宗。敎不
<lb ed="X" n="0476c04"/><lb ed="R093" n="0442a13"/>徒設。借言顯理。故以理爲趣。二境觀一對。謂理致玄
<lb ed="X" n="0476c05"/><lb ed="R093" n="0442a14"/>微。對心方了。故以境爲宗。境不徒立。借境成觀。故以
<lb ed="X" n="0476c06"/><lb ed="R093" n="0442a15"/>觀爲趣。三智行一對。謂觀成思絕。眞智方現。故以智
<lb ed="X" n="0476c07"/><lb ed="R093" n="0442a16"/>爲宗。智非偏枯。用以導行。故以行爲趣。四因果一對。
<lb ed="X" n="0476c08"/><lb ed="R093" n="0442a17"/>謂行起稱性。卽是佛因。故以因爲宗。因無虗植。資以
<lb ed="X" n="0476c09"/><lb ed="R093" n="0442a18"/>嚴果。故以果爲趣。五體用一對。謂果成住持。全體具
<lb ed="X" n="0476c10"/><lb ed="R093" n="0442b01"/>足。故以體爲宗。體非永寂。寂必現用。故以用爲趣。此
<lb ed="X" n="0476c11"/><lb ed="R093" n="0442b02"/>則從前起後。依次相生。共爲一經宗趣。宗趣通別竟。</p>
<lb ed="X" n="0476c12"/><lb ed="R093" n="0442b03"/><p xml:id="pX33p0476c1201">△七部類品會。</p>
<lb ed="X" n="0476c13"/><lb ed="R093" n="0442b04"/><p xml:id="pX33p0476c1301">第七部類品會者。先明部類。後出品會。</p>
<lb ed="X" n="0476c14"/><lb ed="R093" n="0442b05"/><p xml:id="pX33p0476c1401">言部類者。部謂本屬一經。而部帙不同。所謂雖同而
<lb ed="X" n="0476c15"/><lb ed="R093" n="0442b06"/>異也。類謂雖非一經。而名義相似。所謂雖異而同也。
<lb ed="X" n="0476c16"/><lb ed="R093" n="0442b07"/>雖同而異者。此經共有三部。一正法華。二今經。三添
<lb ed="X" n="0476c17"/><lb ed="R093" n="0442b08"/>品法華。翻譯時年。能譯依正。及卷品開合。俱於向後
<lb ed="X" n="0476c18"/><lb ed="R093" n="0442b09"/>八門中辨。然三部雖本屬一經。未免各有得失。宜參
<lb ed="X" n="0476c19"/><lb ed="R093" n="0442b10"/>互看之。則理無剩矣。雖異而同者。如法華三昧經。不
<lb ed="X" n="0476c20"/><lb ed="R093" n="0442b11"/>惟義符本經。而名亦相似。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0476c2001" n="0476c2001"/><anchor xml:id="beg0476c2001" n="0476c2001"/>但<anchor xml:id="end0476c2001"/>取其義理相似者。則
<lb ed="X" n="0476c21"/><lb ed="R093" n="0442b12"/>其類實繁。如華嚴。梵網。圓覺。涅槃等經。皆此經之流
<lb ed="X" n="0476c22"/><lb ed="R093" n="0442b13"/>類。學者果能遠具矌大之識。徧探一乘之奧。却覽此
<lb ed="X" n="0476c23"/><lb ed="R093" n="0442b14"/>經益發玄微。</p>
<lb ed="X" n="0476c24"/><lb ed="R093" n="0442b15"/><p xml:id="pX33p0476c2401">言品會者。此經共有二十八品。三會所說。自經初至
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0477a" n="0477a"/>
<lb ed="X" n="0477a01"/><lb ed="R093" n="0442b16"/>寶塔品前半。在靈山。第一會說。自寶塔後半。至<anchor xml:id="nkr_note_add_0477a0101" n="0477a0101"/><anchor xml:id="beg0477a0101" n="0477a0101"/>囑<anchor xml:id="end0477a0101"/>累
<lb ed="X" n="0477a02"/><lb ed="R093" n="0442b17"/>品終。在寶塔。第二會說。自藥王品。至經終。復下靈山。
<lb ed="X" n="0477a03"/><lb ed="R093" n="0442b18"/>第三會說。然碎玉零金。無非是寶。析檀破沉。畢竟有
<lb ed="X" n="0477a04"/><lb ed="R093" n="0443a01"/>香。其或智識有限。不能徧究全文。卽但受持一部中
<lb ed="X" n="0477a05"/><lb ed="R093" n="0443a02"/>一會。一會中一品。畢竟成佛。無空過者。其猶抹衆香
<lb ed="X" n="0477a06"/><lb ed="R093" n="0443a03"/>而爲丸。然一粒則衆香具足也。部類品會竟。</p>
<lb ed="X" n="0477a07"/><lb ed="R093" n="0443a04"/><p xml:id="pX33p0477a0701">△八疏序通經<note place="inline">大師一序。攝盡全經。雖曰因經立序。實乃借序通經。故今疏解序文。
<lb ed="X" n="0477a08"/><lb ed="R093" n="0443a05"/>卽爲通經<g ref="#CB15162">㨗</g>徑。若凖古德所立義門。此當傳譯感通。愚謂傳譯時年。備在序中。若感通者。大師序成之時。
<lb ed="X" n="0477a09"/><lb ed="R093" n="0443a06"/>以法華尊尙。未易冠言。焚香拜祝。稟咨十方諸佛。佛悉忍可。護法稱善報吿。慈照之頌。至今傳聞。從來感
<lb ed="X" n="0477a10"/><lb ed="R093" n="0443a07"/>通靈迹。無有踰於此者。故以疏序通經易之。雖似有異於古。而實不遺於古也</note>三。一釋序
<lb ed="X" n="0477a11"/><lb ed="R093" n="0443a08"/>題。二釋序主。三釋序文。初。</p>
<lb ed="X" n="0477a12"/><lb ed="R093" n="0443a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0477a1201">妙法蓮華經弘傳序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0477a13"/><lb ed="R093" n="0443a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0477a1301">序屬於經。故依經彰序。經題詳後。若略釋者。以此
<lb ed="X" n="0477a14"/><lb ed="R093" n="0443a11"/>經一言一句。皆爲勝因。一事一行。咸資妙果。如析
<lb ed="X" n="0477a15"/><lb ed="R093" n="0443a12"/>栴檀片片皆香。碎珊瑚枝枝是寶。故總以妙法稱
<lb ed="X" n="0477a16"/><lb ed="R093" n="0443a13"/>之。取喩蓮華者。以彼方華卽果。獨異餘華。喩此圓
<lb ed="X" n="0477a17"/><lb ed="R093" n="0443a14"/>頓法門。特別衆典。以歷耳爲因。便成道種。初發心
<lb ed="X" n="0477a18"/><lb ed="R093" n="0443a15"/>時。攝位證覺。與彼方華卽果。無以異也。經則通收
<lb ed="X" n="0477a19"/><lb ed="R093" n="0443a16"/>聲名句文爲體。總詮敎理行果爲相。備起信解修
<lb ed="X" n="0477a20"/><lb ed="R093" n="0443a17"/>證爲用。故謂千聖通軌。群生達道。序題弘傳二字。
<lb ed="X" n="0477a21"/><lb ed="R093" n="0443a18"/>似非序主自命。或是後之解者。本諸序主之意添
<lb ed="X" n="0477a22"/><lb ed="R093" n="0443b01"/>置<note place="inline">舊解疑爲祥邁老人所加。及觀邁註。幷無此說再俟叅考</note>。若釋其義者。推廣
<lb ed="X" n="0477a23"/><lb ed="R093" n="0443b02"/>聖敎曰弘。貽留後世曰傳。懸叙大義曰序。蓋以序
<lb ed="X" n="0477a24"/><lb ed="R093" n="0443b03"/>主旣契此經。復懷兼濟。意欲推廣聖敎。貽留後世。
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0477b" n="0477b"/>
<lb ed="X" n="0477b01"/><lb ed="R093" n="0443b04"/>故懸叙大義於首。以公有緣。觀序後弘贊永貽二
<lb ed="X" n="0477b02"/><lb ed="R093" n="0443b05"/>句可見。</p><p xml:id="pX33p0477b0204" cb:place="inline">△二釋序主。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0477b03"/><lb ed="R093" n="0443b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0477b0301"><name role="" type="person">終南山</name><name role="" type="person">釋道宣</name>述</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0477b04"/><lb ed="R093" n="0443b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0477b0401"><name role="" type="person">終南山</name>名。距長安城南八十里。在扶風武功縣境。
<lb ed="X" n="0477b05"/><lb ed="R093" n="0443b08"/>東連太華。西接太白。以形始於北。勢終於南。故名
<lb ed="X" n="0477b06"/><lb ed="R093" n="0443b09"/>終南。據關中記。亦名中南。以在天之中。居都之南
<lb ed="X" n="0477b07"/><lb ed="R093" n="0443b10"/>故。山宣也。產也。謂宣氣能產生萬物也。大成云。此
<lb ed="X" n="0477b08"/><lb ed="R093" n="0443b11"/>地有崇山峻嶺。茂林修竹。多產百嘉。遠離囂塵。藏
<lb ed="X" n="0477b09"/><lb ed="R093" n="0443b12"/>修養靜。遺世觀心者。無不隱居求志於此。大師作
<lb ed="X" n="0477b10"/><lb ed="R093" n="0443b13"/>序時。棲心此山。故首標之。釋。佛之姓也。具云釋迦。
<lb ed="X" n="0477b11"/><lb ed="R093" n="0443b14"/>此翻能仁。師亦稱此者。依阿含四姓出家。皆依佛
<lb ed="X" n="0477b12"/><lb ed="R093" n="0443b15"/>爲姓故。又道安師云。凡出家者。咸稱釋氏。故爲緇
<lb ed="X" n="0477b13"/><lb ed="R093" n="0443b16"/>倫通稱。道宣。乃序主別諱。釋有二義。一者道德宣
<lb ed="X" n="0477b14"/><lb ed="R093" n="0443b17"/>著。爲世所仰。二者以道敷宣。開覺群生。二義具足。
<lb ed="X" n="0477b15"/><lb ed="R093" n="0443b18"/>方合大師自利利他之德。大成云。師。浙江湖洲長
<lb ed="X" n="0477b16"/><lb ed="R093" n="0444a01"/>城人。遠爲上古彭祖之後。近是隋朝吏部尙書籛
<lb ed="X" n="0477b17"/><lb ed="R093" n="0444a02"/>申之子。生於開皇之代。母夢日輪貫懷而孕。又夢
<lb ed="X" n="0477b18"/><lb ed="R093" n="0444a03"/>梵僧曰。所孕者。梁之僧祐律師也。旣生。天性卓特。
<lb ed="X" n="0477b19"/><lb ed="R093" n="0444a04"/>九歲徧覽群書。十二善文墨。十五師日嚴頵公。十
<lb ed="X" n="0477b20"/><lb ed="R093" n="0444a05"/>六誦法華。兩句而徹。十七落髮。二十依律宗八祖。
<lb ed="X" n="0477b21"/><lb ed="R093" n="0444a06"/>弘福智首律師學律。三衣惟布。常坐一食。<name role="" type="person">唐高祖</name>
<lb ed="X" n="0477b22"/><lb ed="R093" n="0444a07"/>武德七年。徙居終南。常修般舟三昧於淸宮精舍。
<lb ed="X" n="0477b23"/><lb ed="R093" n="0444a08"/>屢感天人供饌侍衛。後在<name role="" type="person">西明寺</name>行道。中夜臨砌
<lb ed="X" n="0477b24"/><lb ed="R093" n="0444a09"/>足蹶且仆。有年少介冑衛護。師問爲誰。答曰。弟子
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0477c" n="0477c"/>
<lb ed="X" n="0477c01"/><lb ed="R093" n="0444a10"/>乃<name role="" type="person">博叉天王</name>之子張瓊也。以師戒德。故來衛護。因
<lb ed="X" n="0477c02"/><lb ed="R093" n="0444a11"/>以佛牙授師。夜捧行道。晝藏地穴。又授餌藥修合
<lb ed="X" n="0477c03"/><lb ed="R093" n="0444a12"/>之方<note place="inline">卽今天王補心丹也</note>師問世尊在世。及滅後事。瓊一一
<lb ed="X" n="0477c04"/><lb ed="R093" n="0444a13"/>爲說。錄爲感天侍衛傳一卷。曾隨奘師譯經。推爲
<lb ed="X" n="0477c05"/><lb ed="R093" n="0444a14"/>上座。坐夏有功。庭生芝草。安居之地。水涌白泉。外
<lb ed="X" n="0477c06"/><lb ed="R093" n="0444a15"/>通百氏。內洞三學。操觚續傳。則鴻儒服膺。築土封
<lb ed="X" n="0477c07"/><lb ed="R093" n="0444a16"/>壇。而梵僧稱讚。所著有高僧傳。弘明集。內典錄等。
<lb ed="X" n="0477c08"/><lb ed="R093" n="0444a17"/>百餘卷在藏。曾撰法華義苑。惜歲久失傳。喜此序
<lb ed="X" n="0477c09"/><lb ed="R093" n="0444a18"/>尙在。師於高宗乾封二年。十月初三日。入滅於長
<lb ed="X" n="0477c10"/><lb ed="R093" n="0444b01"/>安<name role="" type="person">西明寺</name>。時衆同聞。天人請師歸彌勒院。後穆宗
<lb ed="X" n="0477c11"/><lb ed="R093" n="0444b02"/>讚其眞曰。代有覺人。爲如來使。龍魔歸依。嶽神奉
<lb ed="X" n="0477c12"/><lb ed="R093" n="0444b03"/>侍。聲飛五天。辭驚萬古。金烏西沉。佛日東擧。稽首
<lb ed="X" n="0477c13"/><lb ed="R093" n="0444b04"/>歸依。肇律宗主。洎懿宗。追諡澄照大師。乃淨極光
<lb ed="X" n="0477c14"/><lb ed="R093" n="0444b05"/>通之號。此上係序主實行。本諸大成錄出。雖略爲
<lb ed="X" n="0477c15"/><lb ed="R093" n="0444b06"/>增減。不踰其義。故無妨標名。述者。立言遺世之稱。
<lb ed="X" n="0477c16"/><lb ed="R093" n="0444b07"/>樂記云。知禮樂之情者能作。識禮樂之文者能述。
<lb ed="X" n="0477c17"/><lb ed="R093" n="0444b08"/>作者謂之聖。述者謂之賢。大師謙退。不敢以作者
<lb ed="X" n="0477c18"/><lb ed="R093" n="0444b09"/>自居。故但云述。亦孔子述而不作意也。</p><p xml:id="pX33p0477c1816" cb:place="inline">△三釋序
<lb ed="X" n="0477c19"/><lb ed="R093" n="0444b10"/>文三。一序經緣起。二叙經宗旨。二祈願述意。初三。
<lb ed="X" n="0477c20"/><lb ed="R093" n="0444b11"/>一總標大意。二歷叙緣起。三預防伏難。初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0477c21"/><lb ed="R093" n="0444b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0477c2101">妙法蓮華經者。</p><p xml:id="pX33p0477c2107" cb:place="inline">統諸佛降靈之本致也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0477c22"/><lb ed="R093" n="0444b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0477c2201">首句。牒經。妙法。卽諸佛之心宗。蓮華。喩心宗之玄
<lb ed="X" n="0477c23"/><lb ed="R093" n="0444b14"/>微。詮此玄微。目之爲經。牒此詮體。字之以者。以下
<lb ed="X" n="0477c24"/><lb ed="R093" n="0444b15"/>欲標意。故先牒之。文勢自爾也。</p><p xml:id="pX33p0477c2413" cb:place="inline">次句標。意。統總也
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0478a" n="0478a"/>
<lb ed="X" n="0478a01"/><lb ed="R093" n="0444b16"/>義。通能所。以經爲能統。佛致爲所統故。諸佛者通
<lb ed="X" n="0478a02"/><lb ed="R093" n="0444b17"/>指十方三世。如法說章所引是也。降者對升而言。
<lb ed="X" n="0478a03"/><lb ed="R093" n="0444b18"/>因行<anchor xml:id="nkr_note_add_0478a0301" n="0478a0301"/><anchor xml:id="beg0478a0301" n="0478a0301"/>已<anchor xml:id="end0478a0301"/>圓。上窮極果曰升。悲心未了。下度羣生曰
<lb ed="X" n="0478a04"/><lb ed="R093" n="0445a01"/>降。靈卽一眞之性。靈明不變之體也。體雖不變。用
<lb ed="X" n="0478a05"/><lb ed="R093" n="0445a02"/>能隨緣。因有能感之機。便隨赴應之緣。故適時降
<lb ed="X" n="0478a06"/><lb ed="R093" n="0445a03"/>靈。本猶根。致猶意也。言諸佛降靈。如優曇之偶現。
<lb ed="X" n="0478a07"/><lb ed="R093" n="0445a04"/>豈漫而無故。必有根本意致爲之主耳。經云。諸佛
<lb ed="X" n="0478a08"/><lb ed="R093" n="0445a05"/>世尊。惟以一大事因緣故。出現於世。又云。十方佛
<lb ed="X" n="0478a09"/><lb ed="R093" n="0445a06"/>土中。惟有一乘法。又云。諸佛出於世。惟此一事實。
<lb ed="X" n="0478a10"/><lb ed="R093" n="0445a07"/>是則惟此一事。爲諸佛降靈之本致。而此經正直
<lb ed="X" n="0478a11"/><lb ed="R093" n="0445a08"/>捨方便。但說無上道。故能總統之也。</p><p xml:id="pX33p0478a1115" cb:place="inline">△二歷叙緣
<lb ed="X" n="0478a12"/><lb ed="R093" n="0445a09"/>起二。一兩土處時。二三朝翻譯。初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478a13"/><lb ed="R093" n="0445a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0478a1301">蘊結大夏。</p><p xml:id="pX33p0478a1305" cb:place="inline">出彼千齡。東傳震旦。</p><p xml:id="pX33p0478a1313" cb:place="inline">三百餘載。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478a14"/><lb ed="R093" n="0445a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0478a1401">首句。明在西之處。蘊聚也。結集也。謂此經自如來
<lb ed="X" n="0478a15"/><lb ed="R093" n="0445a12"/>滅後。諸大弟子。蘊聚一類之義。結集成帙也。大夏。
<lb ed="X" n="0478a16"/><lb ed="R093" n="0445a13"/>中國之稱。故書曰。蠻夷猾夏。今經在西。而云大夏
<lb ed="X" n="0478a17"/><lb ed="R093" n="0445a14"/>者。以佛生之處。居大千之中故。若此土之稱中國
<lb ed="X" n="0478a18"/><lb ed="R093" n="0445a15"/>者。局於震旦言之。非通論也。大成云。大夏稱西域。
<lb ed="X" n="0478a19"/><lb ed="R093" n="0445a16"/>以彼多聞解脫。凡聖叢集。如九夏生物榮盛故<note place="inline">九夏。
<lb ed="X" n="0478a20"/><lb ed="R093" n="0445a17"/>卽夏九十日也</note>。次句。明在西之時。出者流行之意。彼字。仍
<lb ed="X" n="0478a21"/><lb ed="R093" n="0445a18"/>指大夏。言此經最初結集。未及頌布。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0478a2101" n="0478a2101"/><anchor xml:id="beg0478a2101" n="0478a2101"/>已<anchor xml:id="end0478a2101"/>流行於
<lb ed="X" n="0478a22"/><lb ed="R093" n="0445b01"/>大夏故。齡年也。按此經自周穆王時。如來滅後結
<lb ed="X" n="0478a23"/><lb ed="R093" n="0445b02"/>集。穆王而下。訖於周。凡七百有一年。更歷秦漢兩
<lb ed="X" n="0478a24"/><lb ed="R093" n="0445b03"/>朝。凡五百七十九年。共計一千二百八十年。至西
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0478b" n="0478b"/>
<lb ed="X" n="0478b01"/><lb ed="R093" n="0445b04"/><name role="" type="person">晉惠帝</name>時。方傳此方。約有一千三百餘年。今僅云
<lb ed="X" n="0478b02"/><lb ed="R093" n="0445b05"/>千齡者。擧大數也。</p><p xml:id="pX33p0478b0208" cb:place="inline">東傳句。明來東之處。東對西言。
<lb ed="X" n="0478b03"/><lb ed="R093" n="0445b06"/>傳謂轉布。謂此經至西<name role="" type="person">晉惠帝</name>時。法護尊者。自西
<lb ed="X" n="0478b04"/><lb ed="R093" n="0445b07"/>而東。展轉傳布也。震旦。東土總名。震乃東方之卦。
<lb ed="X" n="0478b05"/><lb ed="R093" n="0445b08"/>旦者日出之始。以此方地居震位。正當日出之始。
<lb ed="X" n="0478b06"/><lb ed="R093" n="0445b09"/>故云震旦。樓炭經云。葱河以東。名爲震旦。以初日
<lb ed="X" n="0478b07"/><lb ed="R093" n="0445b10"/>出。矅於東隅故。</p><p xml:id="pX33p0478b0707" cb:place="inline">末句。明來東之時。載亦年也。按此
<lb ed="X" n="0478b08"/><lb ed="R093" n="0445b11"/>經自西<name role="" type="person">晉惠帝</name>時。創傳此方。永康年中譯出。由永
<lb ed="X" n="0478b09"/><lb ed="R093" n="0445b12"/>康而下。訖於晉。凡一百一十九年。更歷宋齊梁陳。
<lb ed="X" n="0478b10"/><lb ed="R093" n="0445b13"/>凡一百六十一年。洎隋至唐。凡三十八年。共計三
<lb ed="X" n="0478b11"/><lb ed="R093" n="0445b14"/>百一十八年。大師作序。應在<name role="" type="person">唐高祖</name>武德七年。徙
<lb ed="X" n="0478b12"/><lb ed="R093" n="0445b15"/>居終南之後。故云三百餘載。</p><p xml:id="pX33p0478b1212" cb:place="inline">△二三朝翻譯三。一
<lb ed="X" n="0478b13"/><lb ed="R093" n="0445b16"/>晉朝翻譯。二秦朝翻譯。三隋朝翻譯。初三。一翻譯
<lb ed="X" n="0478b14"/><lb ed="R093" n="0445b17"/>時年。二能譯依正。三結所譯名。初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478b15"/><lb ed="R093" n="0445b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0478b1501">西<name role="" type="person">晉惠帝</name>永康年中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478b16"/><lb ed="R093" n="0446a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0478b1601">西晉。乃司馬氏有天下之號。始於武帝。終於愍帝。
<lb ed="X" n="0478b17"/><lb ed="R093" n="0446a02"/>武帝諱炎。字安世。受禪於魏。改元泰始。始都洛陽。
<lb ed="X" n="0478b18"/><lb ed="R093" n="0446a03"/>次遷長安。國號大晉。對下元帝江東建都。故云西
<lb ed="X" n="0478b19"/><lb ed="R093" n="0446a04"/>晉。惠帝名衷。字正度。武帝次子。爲西晉第二主也。
<lb ed="X" n="0478b20"/><lb ed="R093" n="0446a05"/>永康。卽惠帝年號。惠帝庚戌四月卽位。立元永熙
<lb ed="X" n="0478b21"/><lb ed="R093" n="0446a06"/>二年。改元元康。至十一年庚申。改元永康。十二年
<lb ed="X" n="0478b22"/><lb ed="R093" n="0446a07"/>改永寧。十三年改泰安。十五年甲子。改永興。十七
<lb ed="X" n="0478b23"/><lb ed="R093" n="0446a08"/>年改光熙。此經初譯。乃在惠帝卽位。第十一年。故
<lb ed="X" n="0478b24"/><lb ed="R093" n="0446a09"/>云永康年中。</p><p xml:id="pX33p0478b2406" cb:place="inline">△二能譯依正。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0478c" n="0478c"/>
<lb ed="X" n="0478c01"/><lb ed="R093" n="0446a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0478c0101">長安靑門。</p><p xml:id="pX33p0478c0105" cb:place="inline">燉煌菩薩。</p><p xml:id="pX33p0478c0109" cb:place="inline"><name role="" type="person">竺法護</name>者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478c02"/><lb ed="R093" n="0446a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0478c0201">首句。譯主地名。長安。卽關中都邑。周秦漢唐以來。
<lb ed="X" n="0478c03"/><lb ed="R093" n="0446a12"/>歷代建都此地。古稱咸陽。<name role="" type="person">漢高祖</name>改爲長安。意取
<lb ed="X" n="0478c04"/><lb ed="R093" n="0446a13"/>子孫千秋百世。長久安樂故。靑門。卽長安東壩城
<lb ed="X" n="0478c05"/><lb ed="R093" n="0446a14"/>門。按五方之中。東方屬靑。故以靑名焉。又因此地
<lb ed="X" n="0478c06"/><lb ed="R093" n="0446a15"/>極目來靑。蔚然可望故。卽昔邵平種瓜處也。然譯
<lb ed="X" n="0478c07"/><lb ed="R093" n="0446a16"/>主於此門外。立寺行道。而此門却屬長安之境。故
<lb ed="X" n="0478c08"/><lb ed="R093" n="0446a17"/>幷序之。</p><p xml:id="pX33p0478c0804" cb:place="inline">次句。譯主德號。科註云。燉煌。卽今甘肅沙
<lb ed="X" n="0478c09"/><lb ed="R093" n="0446a18"/>州路。古流沙地。禹貢雍州之域也。漢爲燉煌郡。陽
<lb ed="X" n="0478c10"/><lb ed="R093" n="0446b01"/>關。玉門關。洼水在焉。然譯主未到長安時。先居燉
<lb ed="X" n="0478c11"/><lb ed="R093" n="0446b02"/>煌。世號燉煌菩薩。以師譯經弘道。有上求下化之
<lb ed="X" n="0478c12"/><lb ed="R093" n="0446b03"/>德故。</p><p xml:id="pX33p0478c1203" cb:place="inline">末句。譯主法諱。竺卽天竺。乃西國通稱。然譯
<lb ed="X" n="0478c13"/><lb ed="R093" n="0446b04"/>主本<name role="" type="person">月氏國</name>人。因未來燉煌時。原居天竺。故冠於
<lb ed="X" n="0478c14"/><lb ed="R093" n="0446b05"/>法諱之上。或云。師八歲出家。依外國竺高座爲師。
<lb ed="X" n="0478c15"/><lb ed="R093" n="0446b06"/>連師爲名。名稱法護者。意取以法自護。不令退失
<lb ed="X" n="0478c16"/><lb ed="R093" n="0446b07"/>菩提。以法護生。不令斷滅佛種。亦自利利他義也
<lb ed="X" n="0478c17"/><lb ed="R093" n="0446b08"/><note place="inline">按古疏。大師善究三十六國道術。兼通其語。日記萬言。博達古今。世務毀譽未。曾懷抱於武帝泰始二年
<lb ed="X" n="0478c18"/><lb ed="R093" n="0446b09"/>自天竺達玉門關。徙居燉煌後至長安在靑門行道。故序主一一叙之</note>。</p><p xml:id="pX33p0478c1828" cb:place="inline">△三結所譯名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478c19"/><lb ed="R093" n="0446b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0478c1901">初翻此經。名正法華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0478c20"/><lb ed="R093" n="0446b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0478c2001">創始曰初。翻猶易也。謂易梵成華也。此經自結集
<lb ed="X" n="0478c21"/><lb ed="R093" n="0446b12"/>之後。流通西域。千有餘年。尊者初來。方布此方。易
<lb ed="X" n="0478c22"/><lb ed="R093" n="0446b13"/>梵成華。尊者爲始。故云初翻此經。正猶直也。對曲
<lb ed="X" n="0478c23"/><lb ed="R093" n="0446b14"/>而言。以如來四十年前。曲順機宜。分乘隨語。非正
<lb ed="X" n="0478c24"/><lb ed="R093" n="0446b15"/>直說。不名正法。今則直稱本懷。統會一乘。是正直
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0479a" n="0479a"/>
<lb ed="X" n="0479a01"/><lb ed="R093" n="0446b16"/>說。乃名正法。如經云。正直捨方便。但說無上道。足
<lb ed="X" n="0479a02"/><lb ed="R093" n="0446b17"/>證此意。華卽蓮華。亦法喩爲名。文成十卷。二十八
<lb ed="X" n="0479a03"/><lb ed="R093" n="0446b18"/>品。諸陀羅尼。皆作晉言。囑累在末。與此經大同小
<lb ed="X" n="0479a04"/><lb ed="R093" n="0447a01"/>異。晉朝翻譯竟。</p><p xml:id="pX33p0479a0407" cb:place="inline">△二秦朝翻譯三。一翻譯時年。二
<lb ed="X" n="0479a05"/><lb ed="R093" n="0447a02"/>能譯依正。三結所譯名。初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479a06"/><lb ed="R093" n="0447a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0479a0601">東<name role="" type="person">晉安帝</name>。隆安年中。</p><p xml:id="pX33p0479a0609" cb:place="inline">後秦弘始。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479a07"/><lb ed="R093" n="0447a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0479a0701">前二句。先序東晉<note place="inline">譯經雖在秦境。正統却屬東晉。故先序之</note>。東晉始於
<lb ed="X" n="0479a08"/><lb ed="R093" n="0447a05"/>元帝。終於恭帝。凡十一主。蓋自五胡亂華之時。西
<lb ed="X" n="0479a09"/><lb ed="R093" n="0447a06"/>晉懷愍二帝。被劉氏所弑。元帝渡江。建都江東。對
<lb ed="X" n="0479a10"/><lb ed="R093" n="0447a07"/>上西晉。故以東晉別之。安帝。諱德宗。乃孝武皇帝
<lb ed="X" n="0479a11"/><lb ed="R093" n="0447a08"/>之子。東晉第十主也。丙申繼孝武攝政。丁酉卽位。
<lb ed="X" n="0479a12"/><lb ed="R093" n="0447a09"/>立元隆安。至第六年壬寅。改元元興。十年丙午。改
<lb ed="X" n="0479a13"/><lb ed="R093" n="0447a10"/>元義熙。什師入關。當安帝卽位之五年。故云隆安
<lb ed="X" n="0479a14"/><lb ed="R093" n="0447a11"/>年中。</p><p xml:id="pX33p0479a1403" cb:place="inline">後秦句。正序西秦<note place="inline">譯經弘道。全賴秦主。故云正序</note>後秦。對前
<lb ed="X" n="0479a15"/><lb ed="R093" n="0447a12"/>秦而言。前秦符堅。字永固。有雄師十萬。自稱秦王。
<lb ed="X" n="0479a16"/><lb ed="R093" n="0447a13"/>後僭帝位。建都長安。後秦姚萇。字景茂。初仕符堅。
<lb ed="X" n="0479a17"/><lb ed="R093" n="0447a14"/>爲兖州<anchor xml:id="nkr_note_add_0479a1701" n="0479a1701"/><anchor xml:id="beg0479a1701" n="0479a1701"/>刺<anchor xml:id="end0479a1701"/>史。後擢龍驤將軍。因討慕容泓等。兵敗
<lb ed="X" n="0479a18"/><lb ed="R093" n="0447a15"/>懼奔。時有渭北馬牧等。紏扇羌衆。率其戶口。歸萇
<lb ed="X" n="0479a19"/><lb ed="R093" n="0447a16"/>者五萬餘家。共推萇爲盟主。萇自<anchor xml:id="nkr_note_add_0479a1901" n="0479a1901"/><anchor xml:id="beg0479a1901" n="0479a1901"/>陝<anchor xml:id="end0479a1901"/>西入長安。弑
<lb ed="X" n="0479a20"/><lb ed="R093" n="0447a17"/>符堅。僭帝位。亦號秦王。爲別前秦。故置後言。萇卒。
<lb ed="X" n="0479a21"/><lb ed="R093" n="0447a18"/>子興立。改元皇初。至第六年。復改弘始。什師譯經。
<lb ed="X" n="0479a22"/><lb ed="R093" n="0447b01"/>當姚興卽位之八年。故云後秦弘始<note place="inline">或云。姚興八年。什師於草
<lb ed="X" n="0479a23"/><lb ed="R093" n="0447b02"/>堂寺譯出今經。當東晉義<g ref="#CB15591">熈</g>二年。序言隆安年中者乃是什師至長安之年。非譯此經之年也故今解上
<lb ed="X" n="0479a24"/><lb ed="R093" n="0447b03"/>約八關言之。科云翻譯時年者惟就後秦說故</note>。</p><p xml:id="pX33p0479a2419" cb:place="inline">△二能譯依正。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0479b" n="0479b"/>
<lb ed="X" n="0479b01"/><lb ed="R093" n="0447b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0479b0101">龜兹沙門。鳩摩羅什。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479b02"/><lb ed="R093" n="0447b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0479b0201">龜兹。國名。東印土境。什師之梓里也。沙門者。釋子
<lb ed="X" n="0479b03"/><lb ed="R093" n="0447b06"/>通稱。具云沙揭門曩。此翻勤息。義取勤修戒定慧。
<lb ed="X" n="0479b04"/><lb ed="R093" n="0447b07"/>息滅貪瞋癡故。總論沙門有四。一聖道。謂佛菩薩
<lb ed="X" n="0479b05"/><lb ed="R093" n="0447b08"/>等。二說道。謂說正法者。三活道。謂修善品者。四汚
<lb ed="X" n="0479b06"/><lb ed="R093" n="0447b09"/>道。謂行邪行者。然什師入廛垂手。實證難思。且是
<lb ed="X" n="0479b07"/><lb ed="R093" n="0447b10"/>七佛以來。譯經一人。正屬前二。亦兼第三。鳩摩羅
<lb ed="X" n="0479b08"/><lb ed="R093" n="0447b11"/>什。譯主別名。具云鳩摩羅什婆。此翻童壽。以童年
<lb ed="X" n="0479b09"/><lb ed="R093" n="0447b12"/>有耆德故。祖居印土。其父以聰敏見稱。遊學龜兹。
<lb ed="X" n="0479b10"/><lb ed="R093" n="0447b13"/>龜兹王聞。以女妻之。而生於師。師處胎時。母增慧
<lb ed="X" n="0479b11"/><lb ed="R093" n="0447b14"/>辯。旣生。母卽出家。聰拔尼衆。得第三果。師七歲時。
<lb ed="X" n="0479b12"/><lb ed="R093" n="0447b15"/>隨母入寺。見鐵鉢擧之。俄念鉢重。卽不能勝。因悟
<lb ed="X" n="0479b13"/><lb ed="R093" n="0447b16"/>萬法惟心。亦隨出家。母携師訪道至北印土。値一
<lb ed="X" n="0479b14"/><lb ed="R093" n="0447b17"/>羅漢謂曰。此子非常。當善守之。如過三十五不毀
<lb ed="X" n="0479b15"/><lb ed="R093" n="0447b18"/>戒。度人不減掬多。師於五明四圍等典。陰陽星算。
<lb ed="X" n="0479b16"/><lb ed="R093" n="0448a01"/>皆窮其妙。後轉習大乘。破外道。近遠諸國。無不驚
<lb ed="X" n="0479b17"/><lb ed="R093" n="0448a02"/>服。母臨滅讖曰。方等深敎。當闡秦都。但於自身少
<lb ed="X" n="0479b18"/><lb ed="R093" n="0448a03"/>有不利。師曰。菩薩之行。利物忘軀。大化得行。爐鑊
<lb ed="X" n="0479b19"/><lb ed="R093" n="0448a04"/>無避。此土前秦建元九年。異星現於西域分野。太
<lb ed="X" n="0479b20"/><lb ed="R093" n="0448a05"/>史奏曰。當有大德智人。入輔中國。堅曰。朕聞龜兹
<lb ed="X" n="0479b21"/><lb ed="R093" n="0448a06"/>有羅什。襄陽有道安。得非此二人耶。遂遣驍騎將
<lb ed="X" n="0479b22"/><lb ed="R093" n="0448a07"/>軍呂光。率兵七萬。伐龜兹。迎師至西凉。光聞符堅
<lb ed="X" n="0479b23"/><lb ed="R093" n="0448a08"/>爲姚萇所弑。自據西凉。卽三河王位。師亦止之。萇
<lb ed="X" n="0479b24"/><lb ed="R093" n="0448a09"/>卽位。亦聞師名。屢請。呂光不允。萇卒。子興立。復請
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0479c" n="0479c"/>
<lb ed="X" n="0479c01"/><lb ed="R093" n="0448a10"/>不允。光卒。子隆立。姚興伐涼。請師入關。以厚禮遇
<lb ed="X" n="0479c02"/><lb ed="R093" n="0448a11"/>之<note place="inline">問。此經陀羅尼品。諸聖說呪。擁護持經之人。令百由旬內。無諸衰患。今什師情存妙法。志益此方。理
<lb ed="X" n="0479c03"/><lb ed="R093" n="0448a12"/>合到處皆吉。何故未至秦邦。符堅被弑。反將什師鈍置西凉。而呂隆爲匿什師。又被姚興加兵凌辱。無乃
<lb ed="X" n="0479c04"/><lb ed="R093" n="0448a13"/>求吉反凶耶。答。符堅被弑須知天數<anchor xml:id="nkr_note_add_0479c0401" n="0479c0401"/><anchor xml:id="beg0479c0401" n="0479c0401"/>已<anchor xml:id="end0479c0401"/>定。什師鈍置。須知法運未通。至姚興伐凉。正大敎將興。化行有地
<lb ed="X" n="0479c05"/><lb ed="R093" n="0448a14"/>觀什母之一讖。而諸疑自釋矣</note>。</p><p xml:id="pX33p0479c0513" cb:place="inline">△三結所譯名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479c06"/><lb ed="R093" n="0448a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0479c0601">次翻此經。名妙法蓮華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479c07"/><lb ed="R093" n="0448a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0479c0701">次者。對上晉譯而言。良以法護尊者。的對梵本翻
<lb ed="X" n="0479c08"/><lb ed="R093" n="0448a17"/>經。語多生澁。義多隱晦。雖契佛旨。難逗時機。所以
<lb ed="X" n="0479c09"/><lb ed="R093" n="0448a18"/>晉本雖成。未能廣布。什師去生就利。發隱啓明。俾
<lb ed="X" n="0479c10"/><lb ed="R093" n="0448b01"/>一經義旨流暢。讀者無不一唱而三歎焉。但以譯
<lb ed="X" n="0479c11"/><lb ed="R093" n="0448b02"/>在晉本之後。故云次翻此經。名者。義之表也。重譯
<lb ed="X" n="0479c12"/><lb ed="R093" n="0448b03"/>斯經。更易名題者。正欲人顧名思義耳。妙法蓮華。
<lb ed="X" n="0479c13"/><lb ed="R093" n="0448b04"/>標自金口。不惟標自金口。卽燈明威音等。最后所
<lb ed="X" n="0479c14"/><lb ed="R093" n="0448b05"/>說。皆同斯名。什師仍之。理爲得矣。文成七卷。二十
<lb ed="X" n="0479c15"/><lb ed="R093" n="0448b06"/>八品。目今擧世流通。在處闡揚者是。秦朝翻譯竟。</p>
<lb ed="X" n="0479c16"/><lb ed="R093" n="0448b07"/><p xml:id="pX33p0479c1601">△三隋朝翻譯三。一翻譯時年。二能譯依正。三結
<lb ed="X" n="0479c17"/><lb ed="R093" n="0448b08"/>所譯名。初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479c18"/><lb ed="R093" n="0448b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0479c1801">隋氏仁壽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0479c19"/><lb ed="R093" n="0448b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0479c1901">隋氏。卽楊氏建國之號。始於文帝。終於煬帝。凡三
<lb ed="X" n="0479c20"/><lb ed="R093" n="0448b11"/>主。共三十七年。文帝姓楊。名堅。弘農華陰縣人。其
<lb ed="X" n="0479c21"/><lb ed="R093" n="0448b12"/>父楊忠。仕北周有功。封隋國公。忠卒。堅襲爵。後於
<lb ed="X" n="0479c22"/><lb ed="R093" n="0448b13"/>辛丑受周禪。建都長安。國號大隋。故稱隋氏。仁壽
<lb ed="X" n="0479c23"/><lb ed="R093" n="0448b14"/>卽文帝年號。文帝在位二十四年。凡二號。初受周
<lb ed="X" n="0479c24"/><lb ed="R093" n="0448b15"/>禪。立元開皇。至二十一年。改元仁壽。此經三譯。乃
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0480a" n="0480a"/>
<lb ed="X" n="0480a01"/><lb ed="R093" n="0448b16"/>在文帝仁壽年中。</p><p xml:id="pX33p0480a0108" cb:place="inline">△二能譯依正。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480a02"/><lb ed="R093" n="0448b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0480a0201"><name role="" type="person">大興善寺</name>。<name role="" type="person">北天竺</name>沙門。闍那笈多。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480a03"/><lb ed="R093" n="0448b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0480a0301"><name role="" type="person">大興善寺</name>。卽譯主所依譯經處也。文帝勅修。賜題
<lb ed="X" n="0480a04"/><lb ed="R093" n="0449a01"/>興善。意取弘揚聖典。大興善法之義。天竺。舊云身
<lb ed="X" n="0480a05"/><lb ed="R093" n="0449a02"/>篤。或云賢豆。亦云印土。此翻月<g ref="#CB15131">邦</g>。以此地聖賢繼
<lb ed="X" n="0480a06"/><lb ed="R093" n="0449a03"/>化。導凡御物。如月照臨故。又此地南控大海。北抵
<lb ed="X" n="0480a07"/><lb ed="R093" n="0449a04"/>雪山。北廣南狹。形如半月故。周圍九萬餘里。分畫
<lb ed="X" n="0480a08"/><lb ed="R093" n="0449a05"/>五區。總名五天。譯主乃<name role="" type="person">北天竺</name>沙門也。闍那笈多。
<lb ed="X" n="0480a09"/><lb ed="R093" n="0449a06"/>具云闍那崛多。<name role="" type="person">達摩笈多</name>。二譯主名也。闍那崛多。
<lb ed="X" n="0480a10"/><lb ed="R093" n="0449a07"/>此云志德。<name role="" type="person">北天竺</name>人。<name role="" type="person">達摩笈多</name>。此云法密。南天竺
<lb ed="X" n="0480a11"/><lb ed="R093" n="0449a08"/>人。或因行化北天。故上句幷稱。二師情存妙法。志
<lb ed="X" n="0480a12"/><lb ed="R093" n="0449a09"/>益此方。躡霜雪以前踪。冒烟霞而進影。遂際明時。
<lb ed="X" n="0480a13"/><lb ed="R093" n="0449a10"/>得面聖君。頒衣賜食。頻示優寵。竪刹懸幡。光揚像
<lb ed="X" n="0480a14"/><lb ed="R093" n="0449a11"/>敎。闍那師爲主譯。笈多師爲輔佐。所譯隋本。現今
<lb ed="X" n="0480a15"/><lb ed="R093" n="0449a12"/>在藏。匹之秦晉二經。猶若鼎足之不可闕者。故幷
<lb ed="X" n="0480a16"/><lb ed="R093" n="0449a13"/>序之。</p><p xml:id="pX33p0480a1603" cb:place="inline">△三結所譯名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480a17"/><lb ed="R093" n="0449a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0480a1701">後所翻者。同名妙法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480a18"/><lb ed="R093" n="0449a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0480a1801">譯梵成華。此本在末。故云後所翻者。按此經望秦
<lb ed="X" n="0480a19"/><lb ed="R093" n="0449a16"/>晉二本。略有五處不同。一於普門品後。添重頌長
<lb ed="X" n="0480a20"/><lb ed="R093" n="0449a17"/>行之偈<note place="inline">此與秦晉二本俱不同。今秦本有者。乃後人凖隋本補入</note>。二於藥草品
<lb ed="X" n="0480a21"/><lb ed="R093" n="0449a18"/>後。補日光一喩之文<note place="inline">此與秦本不同</note>。三合天授品於寶塔
<lb ed="X" n="0480a22"/><lb ed="R093" n="0449b01"/>品內<note place="inline">此又與二本俱不同</note>。四回陀羅尼品於藥王品前<note place="inline">此亦與二
<lb ed="X" n="0480a23"/><lb ed="R093" n="0449b02"/>本俱不同</note>。五移囑累品於普賢品後<note place="inline">此又與秦本不同</note>。餘文全
<lb ed="X" n="0480a24"/><lb ed="R093" n="0449b03"/>同秦本。而名亦不異。故曰同名妙法<note place="inline">問。秦稱妙法。隋加添品。何
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0480b" n="0480b"/>
<lb ed="X" n="0480b01"/><lb ed="R093" n="0449b04"/>得云同。答添品二字。乃譯主謙退之詞。言此經旣經兩朝翻譯。<anchor xml:id="nkr_note_add_0480b0101" n="0480b0101"/><anchor xml:id="beg0480b0101" n="0480b0101"/>已<anchor xml:id="end0480b0101"/>如盛筵廣饌。百味俱陳。今雖更加翻譯
<lb ed="X" n="0480b02"/><lb ed="R093" n="0449b05"/>亦不過如盛筵廣饌中。略添少品耳。豈能出二師之右哉。由是觀之。雖加添品。不礙同名。序主豈孟浪立
<lb ed="X" n="0480b03"/><lb ed="R093" n="0449b06"/>言哉</note>。文成八卷。二十七品。夫譯主所以三譯斯經者。
<lb ed="X" n="0480b04"/><lb ed="R093" n="0449b07"/>以貫華之線。不可少斷。攝義之經。寧得略遺。故雖
<lb ed="X" n="0480b05"/><lb ed="R093" n="0449b08"/>護什二譯。分燈秦晉兩朝。不妨增炷添膏。共光一
<lb ed="X" n="0480b06"/><lb ed="R093" n="0449b09"/>乘玄化。則譯主誰謂非如來所遣。行如來事者也。
<lb ed="X" n="0480b07"/><lb ed="R093" n="0449b10"/>歷叙緣起竟。</p><p xml:id="pX33p0480b0706" cb:place="inline">△三預防伏難<note place="inline">大師獨宗秦本。撰法華義苑。恐生彼此得
<lb ed="X" n="0480b08"/><lb ed="R093" n="0449b11"/>失遺漏之難。故於序中防之。四</note>一防獨宗一本難。二防不宗餘本
<lb ed="X" n="0480b09"/><lb ed="R093" n="0449b12"/>難。三防餘本有異難。四防有異當述難。初<note place="inline">難云。此經旣有
<lb ed="X" n="0480b10"/><lb ed="R093" n="0449b13"/>三朝翻譯。今著義苑何故獨宗一本防云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480b11"/><lb ed="R093" n="0449b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0480b1101">三經重沓。文旨互陳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480b12"/><lb ed="R093" n="0449b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0480b1201">三經。卽上三朝所譯。事經兩番曰重。三番曰沓。此
<lb ed="X" n="0480b13"/><lb ed="R093" n="0449b16"/>事論似有差別。文謂能詮之敎。旨謂所詮之理。互
<lb ed="X" n="0480b14"/><lb ed="R093" n="0449b17"/>陳者。互相陳述。此理論實無二致。旣無二致。宗一
<lb ed="X" n="0480b15"/><lb ed="R093" n="0449b18"/>本而三譯俱收矣。</p><p xml:id="pX33p0480b1508" cb:place="inline">△二防不宗餘本難<note place="inline">難云。旣文旨互陳。三
<lb ed="X" n="0480b16"/><lb ed="R093" n="0450a01"/>譯大同今著義苑。何故不宗餘本。防云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480b17"/><lb ed="R093" n="0450a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0480b1701">時所宗尙。皆弘秦本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480b18"/><lb ed="R093" n="0450a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0480b1801">時。指當代而言。宗尙。卽尊崇之義。皆弘。謂擧世弘
<lb ed="X" n="0480b19"/><lb ed="R093" n="0450a04"/>通。秦本。卽什師所譯。良以什師。乃七佛以來。譯經
<lb ed="X" n="0480b20"/><lb ed="R093" n="0450a05"/>一人。且是約義翻經。深合時機。故爲時所宗尙。擧
<lb ed="X" n="0480b21"/><lb ed="R093" n="0450a06"/>世弘通。義苑爲順時機。故亦不宗餘本<note place="inline">昔南山律師。問天人
<lb ed="X" n="0480b22"/><lb ed="R093" n="0450a07"/>陸玄暢云。什師一代所譯之經。至今若新。受持轉盛。何也。答云。其人聰慧。善解大乘。乃至云。其所譯經。以
<lb ed="X" n="0480b23"/><lb ed="R093" n="0450a08"/>悟達爲先。得佛遺寄之意。又云。師從毗婆尸佛以來譯經。又云。文殊指授。令其刪定</note>。</p><p xml:id="pX33p0480b2333" cb:place="inline">△三防
<lb ed="X" n="0480b24"/><lb ed="R093" n="0450a09"/>餘本有異難<note place="inline">難云。旣順時機。獨宗秦本。安知餘二經中。全無差別。防云</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0480c" n="0480c"/>
<lb ed="X" n="0480c01"/><lb ed="R093" n="0450a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0480c0101">自餘支品別偈。不無其流。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480c02"/><lb ed="R093" n="0450a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0480c0201">自餘者。以秦本對二本而言。謂自此秦本之外。餘
<lb ed="X" n="0480c03"/><lb ed="R093" n="0450a12"/>二經中也。支品者。以二本望此。品數有多有少<note place="inline">如隋
<lb ed="X" n="0480c04"/><lb ed="R093" n="0450a13"/>本二十七品。今多一品</note>。品次有前有後<note place="inline">如囑累品。晉隋俱在最後。今經獨在藥王
<lb ed="X" n="0480c05"/><lb ed="R093" n="0450a14"/>品前。陀羅尼品。今經在於妙嚴品前。隋本在於神力品後</note>。支異不同故。別偈者。
<lb ed="X" n="0480c06"/><lb ed="R093" n="0450a15"/>以二本望此。偈義有廣有略<note place="inline">如晉本不輕後偈。有五百淸信士。五百淸
<lb ed="X" n="0480c07"/><lb ed="R093" n="0450a16"/>信女。今經不分。止言淸信士女</note>。偈文有有有無<note place="inline">如隋本普門品偈。今經原無</note>。差
<lb ed="X" n="0480c08"/><lb ed="R093" n="0450a17"/>別非一故。流類也。不無者。反顯之詞。謂自此秦本
<lb ed="X" n="0480c09"/><lb ed="R093" n="0450a18"/>之外。餘二經中。支異之品。差別之偈。不謂全無此
<lb ed="X" n="0480c10"/><lb ed="R093" n="0450b01"/>等之類。雖不謂全無。而微細掛漏。無關要義。</p><p xml:id="pX33p0480c1018" cb:place="inline">△四
<lb ed="X" n="0480c11"/><lb ed="R093" n="0450b02"/>防有異當述難<note place="inline">難云。二經旣有支別。理合俱述。方盡佛意。何槩置之不論。防云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480c12"/><lb ed="R093" n="0450b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0480c1201">具如序歷。故所非述。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0480c13"/><lb ed="R093" n="0450b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0480c1301">具猶同也。向下借喩言之。故云同如。序。歲序也。歷
<lb ed="X" n="0480c14"/><lb ed="R093" n="0450b05"/>歷法也。言一歲之中。有二十四序。有天下者。爲歷
<lb ed="X" n="0480c15"/><lb ed="R093" n="0450b06"/>法以載之。敬天道以授人時。名曰序歷。今取此爲
<lb ed="X" n="0480c16"/><lb ed="R093" n="0450b07"/>喩者。以二經品目支異。偈頌差別。不過法隨人變。
<lb ed="X" n="0480c17"/><lb ed="R093" n="0450b08"/>要皆明佛道以度衆生。亦如序歷。雖節令早晚。氣
<lb ed="X" n="0480c18"/><lb ed="R093" n="0450b09"/>候延促。不過數依時遷。要皆敬天道以授人時。非
<lb ed="X" n="0480c19"/><lb ed="R093" n="0450b10"/>有彼此得失也。故者。承上起下之詞。非猶不也。以
<lb ed="X" n="0480c20"/><lb ed="R093" n="0450b11"/>二經之中。雖有品偈支別。較之此經。實無彼此得
<lb ed="X" n="0480c21"/><lb ed="R093" n="0450b12"/>失。同如序歷。因時制宜一般。故所以不述也。叙經
<lb ed="X" n="0480c22"/><lb ed="R093" n="0450b13"/>緣起<anchor xml:id="nkr_note_add_0480c2201" n="0480c2201"/><anchor xml:id="beg0480c2201" n="0480c2201"/>已<anchor xml:id="end0480c2201"/>竟。</p><p xml:id="pX33p0480c2205" cb:place="inline">△二叙經宗旨三。一懸叙說經之緣。二
<lb ed="X" n="0480c23"/><lb ed="R093" n="0450b14"/>正叙一經宗旨。三結讚敎勝機深。初三。一反顯。二
<lb ed="X" n="0480c24"/><lb ed="R093" n="0450b15"/>正明。三防問。初二。一反顯敎到。二反顯機熟。初。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0481a" n="0481a"/>
<lb ed="X" n="0481a01"/><lb ed="R093" n="0450b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0481a0101">夫以靈嶽降靈。非大聖無由開化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481a02"/><lb ed="R093" n="0450b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0481a0201">夫以者。起文之詞。因向下轉變其文。故重起之。如
<lb ed="X" n="0481a03"/><lb ed="R093" n="0450b18"/>未雨先雲。未火先烟。爲前相故。故五峰師云。油雲
<lb ed="X" n="0481a04"/><lb ed="R093" n="0451a01"/>知雨沛。金電覺雷奔。理勢然也。靈嶽。卽是靈山。降
<lb ed="X" n="0481a05"/><lb ed="R093" n="0451a02"/>臨也。靈者英靈。超羣拔萃之稱。謂<name role="" type="person">旃檀林</name>內。不生
<lb ed="X" n="0481a06"/><lb ed="R093" n="0451a03"/>散木。<name role="" type="person">獅子窟</name>中。不參異獸。若昔年之焦芽敗種。跛
<lb ed="X" n="0481a07"/><lb ed="R093" n="0451a04"/>鱉瘸驢者。豈能預茲高會。故所降皆靈也。大聖。卽
<lb ed="X" n="0481a08"/><lb ed="R093" n="0451a05"/>指今佛。以權實雙行。超諸聖而獨尊。故稱爲大。開
<lb ed="X" n="0481a09"/><lb ed="R093" n="0451a06"/>對凡夫。謂開其無明封閉。化對小乘。謂化其權宗
<lb ed="X" n="0481a10"/><lb ed="R093" n="0451a07"/>固執。非及無由。皆反顯意。言昔日靈山所降。英靈
<lb ed="X" n="0481a11"/><lb ed="R093" n="0451a08"/>之輩。皆大聖四十年來。多方陶汰。始能開其封閉。
<lb ed="X" n="0481a12"/><lb ed="R093" n="0451a09"/>化其執情。以至於此。如非大聖。何以能爾。故曰無
<lb ed="X" n="0481a13"/><lb ed="R093" n="0451a10"/>由開化。</p><p xml:id="pX33p0481a1304" cb:place="inline">△二反顯機熟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481a14"/><lb ed="R093" n="0451a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0481a1401">適化所及。非昔緣無以導心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481a15"/><lb ed="R093" n="0451a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0481a1501">適當也。化指今經。及被也。昔緣。指智勝威音。結緣
<lb ed="X" n="0481a16"/><lb ed="R093" n="0451a13"/>成種之機。導卽如來之善誘。心卽衆生之情執。合
<lb ed="X" n="0481a17"/><lb ed="R093" n="0451a14"/>明卽衆生處處著。引之令得出也。非及無以。亦皆
<lb ed="X" n="0481a18"/><lb ed="R093" n="0451a15"/>反顯。言當此大化所被之機。皆是往昔結緣成種。
<lb ed="X" n="0481a19"/><lb ed="R093" n="0451a16"/>乃可乘機革獘。引導其心。以至於此。如非昔緣。何
<lb ed="X" n="0481a20"/><lb ed="R093" n="0451a17"/>由致茲。故曰無以導心。反顯竟。</p><p xml:id="pX33p0481a2013" cb:place="inline">△二正明二。一正
<lb ed="X" n="0481a21"/><lb ed="R093" n="0451a18"/>明機熟。二正明敎到。初<note place="inline">反顯乃先敎後機。正明則先機後敎。固文勢之相因。
<lb ed="X" n="0481a22"/><lb ed="R093" n="0451b01"/>亦序主之妙辯</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481a23"/><lb ed="R093" n="0451b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0481a2301">所以仙苑吿成。機分小大之別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481a24"/><lb ed="R093" n="0451b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0481a2401">所以二字。承上起下之詞。義通下科。言上文雖明
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0481b" n="0481b"/>
<lb ed="X" n="0481b01"/><lb ed="R093" n="0451b04"/>敎到機熟。文出反顯。難於理會。故通承以正明之。
<lb ed="X" n="0481b02"/><lb ed="R093" n="0451b05"/>仙苑。地名。古仙人修道之處。亦名鹿苑。以上古國
<lb ed="X" n="0481b03"/><lb ed="R093" n="0451b06"/>王。曾養鹿於此。卽如來於三七日後。爲五比丘等。
<lb ed="X" n="0481b04"/><lb ed="R093" n="0451b07"/>轉四諦法輪處也。凡事究竟曰吿成。今取仙苑一
<lb ed="X" n="0481b05"/><lb ed="R093" n="0451b08"/>會。說聽究竟時言。機卽衆生機性。分謂如來分析。
<lb ed="X" n="0481b06"/><lb ed="R093" n="0451b09"/>言如來於華嚴會上。直稱本懷。雖機有差別。亦所
<lb ed="X" n="0481b07"/><lb ed="R093" n="0451b10"/>不分。至於仙苑吿成時。因五人聞法得度。乃思機
<lb ed="X" n="0481b08"/><lb ed="R093" n="0451b11"/>有差別。敎不躐等。遂以權智分析。小者引之以小
<lb ed="X" n="0481b09"/><lb ed="R093" n="0451b12"/>道。大者導之以大法。各以其類。故云小大之別。序
<lb ed="X" n="0481b10"/><lb ed="R093" n="0451b13"/>主擧此者。正顯昔緣有淺深。所以機性有小大。雖
<lb ed="X" n="0481b11"/><lb ed="R093" n="0451b14"/>有小大。究竟由彼昔緣。乃可引導其心。所謂非昔
<lb ed="X" n="0481b12"/><lb ed="R093" n="0451b15"/>緣無以導心者。信矣。</p><p xml:id="pX33p0481b1209" cb:place="inline">△二正明敎到。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481b13"/><lb ed="R093" n="0451b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0481b1301">金河顧命。道殊半滿之科。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481b14"/><lb ed="R093" n="0451b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0481b1401">金河。河名。梵語阿利羅<g ref="#CB02494">䟦</g>提。此云有金。以河內有
<lb ed="X" n="0481b15"/><lb ed="R093" n="0451b18"/>金故。在<name role="" type="person">拘尸那城</name>屬境。河畔有娑羅雙樹。卽如來
<lb ed="X" n="0481b16"/><lb ed="R093" n="0452a01"/>入滅處也。顧謂回視。命謂命令。昔成王臨終誓誥。
<lb ed="X" n="0481b17"/><lb ed="R093" n="0452a02"/>稱爲顧命。猶將去回視命令也。而如來於法華之
<lb ed="X" n="0481b18"/><lb ed="R093" n="0452a03"/>後。轉雙林。說涅槃。扶律談常。乃最後遺囑。故亦云
<lb ed="X" n="0481b19"/><lb ed="R093" n="0452a04"/>顧命。道猶理也。指一代敎理。殊猶分也。謂如來分
<lb ed="X" n="0481b20"/><lb ed="R093" n="0452a05"/>判。半滿二字。文出涅槃。經云。譬如長者。惟有一子。
<lb ed="X" n="0481b21"/><lb ed="R093" n="0452a06"/>懼不速成。晝夜慇懃敎以半字。而不敎以毗伽羅
<lb ed="X" n="0481b22"/><lb ed="R093" n="0452a07"/>論<note place="inline">此翻字本。爲世間文字之本。卽滿字</note>以其幼穉力未堪故。此卽如
<lb ed="X" n="0481b23"/><lb ed="R093" n="0452a08"/>來於金河顧命時。將一代敎理。以半滿二字而分
<lb ed="X" n="0481b24"/><lb ed="R093" n="0452a09"/>判之。意者以小乘九部。不盡法義。同如半字。大乘
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0481c" n="0481c"/>
<lb ed="X" n="0481c01"/><lb ed="R093" n="0452a10"/>十二部。圓極心性。同如滿字故。科等也。謂一經分
<lb ed="X" n="0481c02"/><lb ed="R093" n="0452a11"/>判。則平滿各有等類也。序主擧此者。正顯大聖作
<lb ed="X" n="0481c03"/><lb ed="R093" n="0452a12"/>料。四十年來。半滿熏陶。方能開凡夫之封閉。化權
<lb ed="X" n="0481c04"/><lb ed="R093" n="0452a13"/>小之執情。同爲英靈。皆來鷲嶺。所謂非大聖無由
<lb ed="X" n="0481c05"/><lb ed="R093" n="0452a14"/>開化者。審矣。正明竟。</p><p xml:id="pX33p0481c0509" cb:place="inline">△三防問二。一防敎猶未到
<lb ed="X" n="0481c06"/><lb ed="R093" n="0452a15"/>問。二防機猶未熟問。初<note place="inline">問云。旣是大聖出世。又用半滿熏陶。似乎敎及可乘
<lb ed="X" n="0481c07"/><lb ed="R093" n="0452a16"/>之時何故二智纔揚。三止轉切豈敎猶未及可乘時耶。防云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c08"/><lb ed="R093" n="0452a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0481c0801">豈非敎被乘時。無足覈其高會。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c09"/><lb ed="R093" n="0452a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0481c0901">豈非者。反顯詞。猶云正是也。敎卽從前訓誨。被猶
<lb ed="X" n="0481c10"/><lb ed="R093" n="0452b01"/>及也。乘時謂可乘之時。言從前旣經半滿開化。正
<lb ed="X" n="0481c11"/><lb ed="R093" n="0452b02"/>是訓誨<anchor xml:id="nkr_note_add_0481c1101" n="0481c1101"/><anchor xml:id="beg0481c1101" n="0481c1101"/>已<anchor xml:id="end0481c1101"/>及可乘之時。故經云。今正是其時也。無
<lb ed="X" n="0481c12"/><lb ed="R093" n="0452b03"/>足。猶云不堪。覈者考覈。謂考竅虗僞。令入眞實也。
<lb ed="X" n="0481c13"/><lb ed="R093" n="0452b04"/>高會。卽指法華。以法華搜索眞實。逈超諸會。非虗
<lb ed="X" n="0481c14"/><lb ed="R093" n="0452b05"/>僞者所堪入故。此句意指上慢。言從前訓誨。旣及
<lb ed="X" n="0481c15"/><lb ed="R093" n="0452b06"/>可乘之時。卽當時爲如實說之。第慮座中猶有增
<lb ed="X" n="0481c16"/><lb ed="R093" n="0452b07"/>上慢流。不堪覈其虗僞。令入法華眞實高會。此如
<lb ed="X" n="0481c17"/><lb ed="R093" n="0452b08"/>來所以三止而不說也。</p><p xml:id="pX33p0481c1710" cb:place="inline">△二防機猶未熟問<note place="inline">間云旣是
<lb ed="X" n="0481c18"/><lb ed="R093" n="0452b09"/>昔緣。又歷大小。似乎機<anchor xml:id="nkr_note_add_0481c1801" n="0481c1801"/><anchor xml:id="beg0481c1801" n="0481c1801"/>已<anchor xml:id="end0481c1801"/>熟矣。何故方便品初。有五千退席之衆。而五百弟子。至三周始得受記。豈機猶
<lb ed="X" n="0481c19"/><lb ed="R093" n="0452b10"/>有未熟耶。防云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c20"/><lb ed="R093" n="0452b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0481c2001">是知五千退席。爲進增慢之儔。五百受記。俱崇密化
<lb ed="X" n="0481c21"/><lb ed="R093" n="0452b12"/>之跡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0481c22"/><lb ed="R093" n="0452b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0481c2201">是知者。承上機熟義來。謂以是機熟義故。乃知五
<lb ed="X" n="0481c23"/><lb ed="R093" n="0452b14"/>千退席非眞。五百受記俱密也。五千退席者。以方
<lb ed="X" n="0481c24"/><lb ed="R093" n="0452b15"/>便品中。身子三請之後。如來許以分別解說。時四
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0482a" n="0482a"/>
<lb ed="X" n="0482a01"/><lb ed="R093" n="0452b16"/>衆之中。有五千人等。避席而退故。進者引進。謂引
<lb ed="X" n="0482a02"/><lb ed="R093" n="0452b17"/>進實行增慢。俾相隨而退也。增慢者。徒有增上之
<lb ed="X" n="0482a03"/><lb ed="R093" n="0452b18"/>志以慢人。實無增上之行以修<anchor xml:id="nkr_note_add_0482a0301" n="0482a0301"/><anchor xml:id="beg0482a0301" n="0482a0301"/>己<anchor xml:id="end0482a0301"/>。經中所謂未得
<lb ed="X" n="0482a04"/><lb ed="R093" n="0453a01"/>謂得。未證謂證者。是也。儔。類也。謂旣有此等之人。
<lb ed="X" n="0482a05"/><lb ed="R093" n="0453a02"/>必有一類相從之衆故。經云。斯人尠福德。不堪受
<lb ed="X" n="0482a06"/><lb ed="R093" n="0453a03"/>是法。故五千人引之而去。一則以免謗法招<g ref="#CB00985">𠎝</g>。一
<lb ed="X" n="0482a07"/><lb ed="R093" n="0453a04"/>則以免礙他進聞。似違實順。顯損冥益。豈眞上慢
<lb ed="X" n="0482a08"/><lb ed="R093" n="0453a05"/>也哉。五百者。卽下恨受記中五百弟子。所謂憍陳
<lb ed="X" n="0482a09"/><lb ed="R093" n="0453a06"/>如。三迦葉。乃至周陀莎伽陀等是也。受記者。謂領
<lb ed="X" n="0482a10"/><lb ed="R093" n="0453a07"/>受如來之記。經云。其五百比丘。次第當作佛。又云。
<lb ed="X" n="0482a11"/><lb ed="R093" n="0453a08"/>我等聞無上。安隱受記聲。正如來授之。而五百受
<lb ed="X" n="0482a12"/><lb ed="R093" n="0453a09"/>之之意。<anchor xml:id="nkr_note_add_0482a1201" n="0482a1201"/><anchor xml:id="beg0482a1201" n="0482a1201"/>崇<anchor xml:id="end0482a1201"/>敬行也。密化者。密示下根。化彼同類也。
<lb ed="X" n="0482a13"/><lb ed="R093" n="0453a10"/>迹謂事迹。言五百弟子。雖在下根受記。非眞下根。
<lb ed="X" n="0482a14"/><lb ed="R093" n="0453a11"/>俱是敬行密化之事迹耳。據此。則五千五百。俱未
<lb ed="X" n="0482a15"/><lb ed="R093" n="0453a12"/>可以言貌觀也<note place="inline">問。下根受記文中。前有富那。及千二百人。後有阿難。及二千人。今特
<lb ed="X" n="0482a16"/><lb ed="R093" n="0453a13"/>言五百。何也。答。富那得記文中。明言內秘菩薩。外現聲聞。自是機熟可知。卽阿難位居有學。如來明言等
<lb ed="X" n="0482a17"/><lb ed="R093" n="0453a14"/>於空王佛所發心。亦是機熟可知。其餘二千人者。旣屬有學。雖在下根受記。亦無可疑。至於千二百人。其
<lb ed="X" n="0482a18"/><lb ed="R093" n="0453a15"/>餘不在此會者。更無可疑。惟此五百弟子。旣屬無學。又在現會。法說喩說。俱未得記。必同下根待說因緣。
<lb ed="X" n="0482a19"/><lb ed="R093" n="0453a16"/>始得受記。恐人疑其機猶未熟。故特擧以防之</note>。懸叙說經之緣竟。</p><p xml:id="pX33p0482a1926" cb:place="inline">△二正
<lb ed="X" n="0482a20"/><lb ed="R093" n="0453a17"/>叙一經宗旨<note place="inline">言宗旨者。乃扣關擊節之處。非一經前後俱序。亦非節節相承次第而序。
<lb ed="X" n="0482a21"/><lb ed="R093" n="0453a18"/>惟以蜻蛉點水之文。俾學者得提綱挈領之義。故今解未敢蛇足。而講演者。切不可謂爲遺漏。亦更不必
<lb ed="X" n="0482a22"/><lb ed="R093" n="0453b01"/>強與會通該攝也</note>。分五。一序分宗旨。二法說宗旨。三喩說
<lb ed="X" n="0482a23"/><lb ed="R093" n="0453b02"/>宗旨。四因緣宗旨。五顯益宗旨。初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482a24"/><lb ed="R093" n="0453b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0482a2401">所以放光現瑞。開發請之敎源。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0482b" n="0482b"/>
<lb ed="X" n="0482b01"/><lb ed="R093" n="0453b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0482b0101">所以二字。承上敎到機熟而言。正以敎到機熟。當
<lb ed="X" n="0482b02"/><lb ed="R093" n="0453b05"/>發請之際。所以放光以開其敎源也。放者。自內而
<lb ed="X" n="0482b03"/><lb ed="R093" n="0453b06"/>外。自狹而廣。自近而遠之義。光。卽眉間白毫。相光。
<lb ed="X" n="0482b04"/><lb ed="R093" n="0453b07"/>經云。爾時世尊。放眉間白毫。相光。照東方萬八千
<lb ed="X" n="0482b05"/><lb ed="R093" n="0453b08"/>世界等是也。現瑞。指光中所現之相。經云。盡見彼
<lb ed="X" n="0482b06"/><lb ed="R093" n="0453b09"/>土。六趣衆生。又見彼土。現在諸佛。及聞諸佛。所說
<lb ed="X" n="0482b07"/><lb ed="R093" n="0453b10"/>經法等是也。然此光相稱瑞者。爲開演今經之兆
<lb ed="X" n="0482b08"/><lb ed="R093" n="0453b11"/>故。開啓也。發請者。興問之義。卽經中彌勒覩光中
<lb ed="X" n="0482b09"/><lb ed="R093" n="0453b12"/>瑞相。請問文殊是也。敎者。前導義。以如來放光於
<lb ed="X" n="0482b10"/><lb ed="R093" n="0453b13"/>前。彌勒發請於後。則放光正開啓發請之前導。源
<lb ed="X" n="0482b11"/><lb ed="R093" n="0453b14"/>者。端由義。以如來逗機現瑞。彌勒動念發請。則現
<lb ed="X" n="0482b12"/><lb ed="R093" n="0453b15"/>瑞又開啓發請之端由。若彼時佛不放光現瑞。彌
<lb ed="X" n="0482b13"/><lb ed="R093" n="0453b16"/>勒無由興問發請。縱使大智文殊。也祇好閉口鉗
<lb ed="X" n="0482b14"/><lb ed="R093" n="0453b17"/>舌。則二語所叙。誠序分之宗旨。</p><p xml:id="pX33p0482b1413" cb:place="inline">△二法說宗旨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482b15"/><lb ed="R093" n="0453b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0482b1501">出定揚德。暢佛慧之宏略。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482b16"/><lb ed="R093" n="0454a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0482b1601">出定者。對序分入定而言。序分因大機不動。不得
<lb ed="X" n="0482b17"/><lb ed="R093" n="0454a02"/>不入定以動之。今此因大機將發。不得不出定以
<lb ed="X" n="0482b18"/><lb ed="R093" n="0454a03"/>發之。出入皆爲機施設。在佛本無出無入。經云爾
<lb ed="X" n="0482b19"/><lb ed="R093" n="0454a04"/>時世尊。從三昧安詳而起。卽出定文也。揚謂讚歎
<lb ed="X" n="0482b20"/><lb ed="R093" n="0454a05"/>稱揚。德卽權實二智。經云。諸佛智慧。甚深無量。其
<lb ed="X" n="0482b21"/><lb ed="R093" n="0454a06"/>智慧門。難解難入等。卽揚德文也。不言智而言德
<lb ed="X" n="0482b22"/><lb ed="R093" n="0454a07"/>者。智爲別體。德乃總稱。擧總該別之意。又理備於
<lb ed="X" n="0482b23"/><lb ed="R093" n="0454a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0482b2301" n="0482b2301"/><anchor xml:id="beg0482b2301" n="0482b2301"/>己<anchor xml:id="end0482b2301"/>曰德。以權實二智。皆如來所證之理故。暢有二
<lb ed="X" n="0482b24"/><lb ed="R093" n="0454a09"/>義。一宣暢。以權實二智。衆生等有。迷而不知。今出
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0482c" n="0482c"/>
<lb ed="X" n="0482c01"/><lb ed="R093" n="0454a10"/>定揚德。正宣暢令知也。二舒暢。以佛智佛慧。四十
<lb ed="X" n="0482c02"/><lb ed="R093" n="0454a11"/>年來。抑之在懷。今出定揚德。正舒暢其懷也。佛慧
<lb ed="X" n="0482c03"/><lb ed="R093" n="0454a12"/>者。卽經中佛知佛見。一切種智等。名別而義同耳。
<lb ed="X" n="0482c04"/><lb ed="R093" n="0454a13"/>宏略。大剛也。言向後雖有佛知佛見等。種種名目。
<lb ed="X" n="0482c05"/><lb ed="R093" n="0454a14"/>顯示佛慧。約不出品初權實二智之義。是則出定
<lb ed="X" n="0482c06"/><lb ed="R093" n="0454a15"/>揚德。<anchor xml:id="nkr_note_add_0482c0601" n="0482c0601"/><anchor xml:id="beg0482c0601" n="0482c0601"/>已<anchor xml:id="end0482c0601"/>宣舒佛慧之大綱矣。設世尊不出定揚德。
<lb ed="X" n="0482c07"/><lb ed="R093" n="0454a16"/>會衆無由騰疑。身子無由三請。如來無由分別解
<lb ed="X" n="0482c08"/><lb ed="R093" n="0454a17"/>說。縱使上根在座。也祇好<g ref="#CB04047">𦢊</g>腮龍門。則二語所叙。
<lb ed="X" n="0482c09"/><lb ed="R093" n="0454a18"/>豈非法說宗旨。</p><p xml:id="pX33p0482c0907" cb:place="inline">△三喩說宗旨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482c10"/><lb ed="R093" n="0454b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0482c1001">朽宅通入大之文軌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0482c11"/><lb ed="R093" n="0454b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0482c1101">朽宅二字。通指一喩全文。朽者敗壞不安之相。宅
<lb ed="X" n="0482c12"/><lb ed="R093" n="0454b03"/>者依止投托之處。義喩三界無安。衆生依止其中
<lb ed="X" n="0482c13"/><lb ed="R093" n="0454b04"/>故。經云若國邑聚落。有大長者等。卽朽宅之喩也。
<lb ed="X" n="0482c14"/><lb ed="R093" n="0454b05"/>亦名火宅。大火所燒故。今言朽者。宅久頓弊故。通
<lb ed="X" n="0482c15"/><lb ed="R093" n="0454b06"/>謂疏通。有所滯礙。疏之使通也。入大者。仍指法說
<lb ed="X" n="0482c16"/><lb ed="R093" n="0454b07"/>章中。會小入大之義。文軌出中庸。文者書之點畫。
<lb ed="X" n="0482c17"/><lb ed="R093" n="0454b08"/>軌者車之轍跡。彼謂車同軌。書同文。意言文武之
<lb ed="X" n="0482c18"/><lb ed="R093" n="0454b09"/>制。至今天下無敢異也。今取此者。以法說章中。會
<lb ed="X" n="0482c19"/><lb ed="R093" n="0454b10"/>小入大。乃諸佛不易之定式。亦如書車之文軌相
<lb ed="X" n="0482c20"/><lb ed="R093" n="0454b11"/>似。第以法說幽微。獨被上根。反顯文軌有滯。不通
<lb ed="X" n="0482c21"/><lb ed="R093" n="0454b12"/>中下。故說朽宅一喩。以三車一車之淺。況三乘一
<lb ed="X" n="0482c22"/><lb ed="R093" n="0454b13"/>道之深。俾聞者因喩知法。正疏通前章。幽微滯礙
<lb ed="X" n="0482c23"/><lb ed="R093" n="0454b14"/>之義。然如來若不疏通。而中根四人。尙不識大小
<lb ed="X" n="0482c24"/><lb ed="R093" n="0454b15"/>淺深之次第。又焉能盡聞一音圓融。而獲記莂之
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0483a" n="0483a"/>
<lb ed="X" n="0483a01"/><lb ed="R093" n="0454b16"/>益乎。是喩說一周之旨。盡在是矣。</p><p xml:id="pX33p0483a0114" cb:place="inline">△四因緣宗旨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483a02"/><lb ed="R093" n="0454b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0483a0201">化城引昔緣之不墜。繫珠明理性之常在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483a03"/><lb ed="R093" n="0454b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0483a0301">化城二字。通指一品全文。無而忽有曰化。防非禦
<lb ed="X" n="0483a04"/><lb ed="R093" n="0455a01"/>敵曰城。義喩小乘權設。能防見思之非。禦分段之
<lb ed="X" n="0483a05"/><lb ed="R093" n="0455a02"/>敵故。經云。佛吿諸比丘。乃往過去。無量無邊不可
<lb ed="X" n="0483a06"/><lb ed="R093" n="0455a03"/>思議阿僧祇劫。爾時有佛。名大通智勝等。卽化城
<lb ed="X" n="0483a07"/><lb ed="R093" n="0455a04"/>一品文也。引謂接引。昔緣指大通佛時。覆講結緣
<lb ed="X" n="0483a08"/><lb ed="R093" n="0455a05"/>之機墜猶失也。言前二周中。上中二根。<anchor xml:id="nkr_note_add_0483a0801" n="0483a0801"/><anchor xml:id="beg0483a0801" n="0483a0801"/>已<anchor xml:id="end0483a0801"/>皆領解
<lb ed="X" n="0483a09"/><lb ed="R093" n="0455a06"/>得記。惟餘下根。雖具昔緣。未能開悟。如來若不接
<lb ed="X" n="0483a10"/><lb ed="R093" n="0455a07"/>引。則昔緣失矣。因此復說化城一品。令彼各識宿
<lb ed="X" n="0483a11"/><lb ed="R093" n="0455a08"/>因。幷知自所住地。近於佛慧。正昔引往昔結緣之
<lb ed="X" n="0483a12"/><lb ed="R093" n="0455a09"/>衆。不令墜失耳。繫珠二字。通指一喩全文。繫。結束。
<lb ed="X" n="0483a13"/><lb ed="R093" n="0455a10"/>珠。如意也。謂富親憐念貧友。以如意珠。繫彼衣裏。
<lb ed="X" n="0483a14"/><lb ed="R093" n="0455a11"/>喩如來往昔結緣。以一切種智。納於衆生藏識焉。
<lb ed="X" n="0483a15"/><lb ed="R093" n="0455a12"/>經云。譬如有人。至親友家。醉酒而臥。是時親友。官
<lb ed="X" n="0483a16"/><lb ed="R093" n="0455a13"/>事當行。以無價寶珠。繫其衣裏等。卽繫珠一喩文
<lb ed="X" n="0483a17"/><lb ed="R093" n="0455a14"/>也。明者述成之義。理性卽一切種智。常在猶云不
<lb ed="X" n="0483a18"/><lb ed="R093" n="0455a15"/>失也。言二乘人等。於往昔受化之時。旣發一切智
<lb ed="X" n="0483a19"/><lb ed="R093" n="0455a16"/>願。則種智<anchor xml:id="nkr_note_add_0483a1901" n="0483a1901"/><anchor xml:id="beg0483a1901" n="0483a1901"/>已<anchor xml:id="end0483a1901"/>納識田。但以中間退大向小。自謂絕
<lb ed="X" n="0483a20"/><lb ed="R093" n="0455a17"/>分。義似有失。今聞因緣。頓悟宿因。親蒙授記。大喜
<lb ed="X" n="0483a21"/><lb ed="R093" n="0455a18"/>過望。同說繫珠一喩。意者以衣珠之故在。述成識
<lb ed="X" n="0483a22"/><lb ed="R093" n="0455b01"/>納之理性。至今常在。從本不失耳。然如來若不接
<lb ed="X" n="0483a23"/><lb ed="R093" n="0455b02"/>引。下根無由得記。五百若不述成。如來授之成妄。
<lb ed="X" n="0483a24"/><lb ed="R093" n="0455b03"/>故將接拍成令之勢。約義叙出。則序主可謂深得
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0483b" n="0483b"/>
<lb ed="X" n="0483b01"/><lb ed="R093" n="0455b04"/>因緣一周之宗旨矣。</p><p xml:id="pX33p0483b0109" cb:place="inline">△五顯益宗旨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b02"/><lb ed="R093" n="0455b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0483b0201">鑿井顯示悟之多方。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b03"/><lb ed="R093" n="0455b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0483b0301">鑿井二字。亦指一喩全文。鑿井。謂施功鑿地。成井
<lb ed="X" n="0483b04"/><lb ed="R093" n="0455b07"/>求水。義喩菩薩修行斷惑。悟眞空而求菩提也。經
<lb ed="X" n="0483b05"/><lb ed="R093" n="0455b08"/>云。譬如有人。渴乏須水。於彼高原。穿鑿求之。卽鑿
<lb ed="X" n="0483b06"/><lb ed="R093" n="0455b09"/>井一喩文也。顯謂彰顯。欲令人知故。示悟多方。指
<lb ed="X" n="0483b07"/><lb ed="R093" n="0455b10"/>此經功能而言。示謂指示。悟謂開悟。經云。一切菩
<lb ed="X" n="0483b08"/><lb ed="R093" n="0455b11"/>薩阿耨菩提。皆屬此經。正顯此經開悟多方。又云。
<lb ed="X" n="0483b09"/><lb ed="R093" n="0455b12"/>此經開方便門。示眞實相。正顯此經指示多方。是
<lb ed="X" n="0483b10"/><lb ed="R093" n="0455b13"/>則鑿井一喩。總爲彰顯此經。指示處。開悟處。多有
<lb ed="X" n="0483b11"/><lb ed="R093" n="0455b14"/>方便。俾人人知而受持。箇箇服膺不忘也。然從前
<lb ed="X" n="0483b12"/><lb ed="R093" n="0455b15"/>三周法竟。三根記圓。而又廣記現在。懸記未來。正
<lb ed="X" n="0483b13"/><lb ed="R093" n="0455b16"/>是所應度者。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0483b1301" n="0483b1301"/><anchor xml:id="beg0483b1301" n="0483b1301"/>已<anchor xml:id="end0483b1301"/>度訖。其未度者。亦作得度因緣。
<lb ed="X" n="0483b14"/><lb ed="R093" n="0455b17"/>從此鑿井喩後。共有十八品半經文。一絡索不了。
<lb ed="X" n="0483b15"/><lb ed="R093" n="0455b18"/>復牽一絡索。無非廣顯此經勝益。以冀其傳。要知
<lb ed="X" n="0483b16"/><lb ed="R093" n="0456a01"/>種種勝益。總不出示悟多方。則鑿井一喩。允爲顯
<lb ed="X" n="0483b17"/><lb ed="R093" n="0456a02"/>益宗旨。正叙一經宗旨竟。</p><p xml:id="pX33p0483b1711" cb:place="inline">△三結讚敎勝機深二。
<lb ed="X" n="0483b18"/><lb ed="R093" n="0456a03"/>一結經讚敎。二結持讚機初二。一結經<name role="" type="person">惟遠</name>。二讚
<lb ed="X" n="0483b19"/><lb ed="R093" n="0456a04"/>敎緣勝。初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b20"/><lb ed="R093" n="0456a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0483b2001">詞義宛然。喩陳<name role="" type="person">惟遠</name>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483b21"/><lb ed="R093" n="0456a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0483b2101">詞謂能詮文詞。義謂所詮義理。宛然者。歷歷分明
<lb ed="X" n="0483b22"/><lb ed="R093" n="0456a07"/>之義。言上來略叙大綱。俾識宗旨。其餘若詞若義。
<lb ed="X" n="0483b23"/><lb ed="R093" n="0456a08"/>俱歷歷宛然。在經中可見也。喩謂曉喩。陳謂敷陳。
<lb ed="X" n="0483b24"/><lb ed="R093" n="0456a09"/>言經中所以詞義宛然者。無非曉喩敷陳。令知微
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0483c" n="0483c"/>
<lb ed="X" n="0483c01"/><lb ed="R093" n="0456a10"/>惟懸遠之義。唯猶獨也。朱文公曰。獨者人所不知
<lb ed="X" n="0483c02"/><lb ed="R093" n="0456a11"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0483c0201" n="0483c0201"/><anchor xml:id="beg0483c0201" n="0483c0201"/>己<anchor xml:id="end0483c0201"/>所獨知之地。今經惟佛究盡。餘皆不知。故亦
<lb ed="X" n="0483c03"/><lb ed="R093" n="0456a12"/>以獨稱。遠者不可企及之義。言雖詞義宛然。而其
<lb ed="X" n="0483c04"/><lb ed="R093" n="0456a13"/>中曉喩敷陳者。實唯遠而莫可知及。是固顯斯經
<lb ed="X" n="0483c05"/><lb ed="R093" n="0456a14"/>之言約義豐。抑以見如來之曉喩敷陳者。非小緣
<lb ed="X" n="0483c06"/><lb ed="R093" n="0456a15"/>矣。</p><p xml:id="pX33p0483c0602" cb:place="inline">△二讚敎緣勝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483c07"/><lb ed="R093" n="0456a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0483c0701">自非大哀曠濟。拔滯溺之沉流。一極悲心。拯昏迷之
<lb ed="X" n="0483c08"/><lb ed="R093" n="0456a17"/>失性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0483c09"/><lb ed="R093" n="0456a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0483c0901">自獨也。獨非者。反顯義。言此經詞義如是宛然。喩
<lb ed="X" n="0483c10"/><lb ed="R093" n="0456b01"/>陳如是唯遠。是皆出自如來大哀曠濟。一極悲心
<lb ed="X" n="0483c11"/><lb ed="R093" n="0456b02"/>救<g ref="#CB15072">㧞</g>滯溺。拯接昏迷之至意。但序主不欲直言。故
<lb ed="X" n="0483c12"/><lb ed="R093" n="0456b03"/>以獨非等而反顯之。大哀曠濟者。讚佛慈心。哀卽
<lb ed="X" n="0483c13"/><lb ed="R093" n="0456b04"/>慈義。無遮之慈。徧覆一切。故云大哀。曠者遠義。無
<lb ed="X" n="0483c14"/><lb ed="R093" n="0456b05"/>限之慈。遠濟多生。故云曠濟。<g ref="#CB15072">㧞</g>者挽救義。滯溺沉
<lb ed="X" n="0483c15"/><lb ed="R093" n="0456b06"/>流。指二乘言。以二乘滯於權宗。溺於小道。如抱石
<lb ed="X" n="0483c16"/><lb ed="R093" n="0456b07"/>沉淵之流。經中說三周法。授三根記。正爲挽救如
<lb ed="X" n="0483c17"/><lb ed="R093" n="0456b08"/>是之人。一極悲心者。讚佛悲念。同體之悲。等一無
<lb ed="X" n="0483c18"/><lb ed="R093" n="0456b09"/>二。故名爲一。無緣之悲。至極無方。故名爲極。拯者
<lb ed="X" n="0483c19"/><lb ed="R093" n="0456b10"/>接引義。昏迷失性。指凡外言。以凡外昏於無明。迷
<lb ed="X" n="0483c20"/><lb ed="R093" n="0456b11"/>於邪見。如怖頭失性之人。經中廣記現在。懸記未
<lb ed="X" n="0483c21"/><lb ed="R093" n="0456b12"/>來。正爲接引如斯之輩。據此。則一言一句。哀切慈
<lb ed="X" n="0483c22"/><lb ed="R093" n="0456b13"/>衷。一偈一行。痛含悲淚。幸見聞者。亦仰體聖心可
<lb ed="X" n="0483c23"/><lb ed="R093" n="0456b14"/>爾。結經讚敎竟。</p><p xml:id="pX33p0483c2307" cb:place="inline">△二結持讚機二。一結持隆盛。二
<lb ed="X" n="0483c24"/><lb ed="R093" n="0456b15"/>讚機因深。初。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0484a" n="0484a"/>
<lb ed="X" n="0484a01"/><lb ed="R093" n="0456b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0484a0101">自漢至唐。六百餘載。總歷群籍。四千餘軸。受持盛者。
<lb ed="X" n="0484a02"/><lb ed="R093" n="0456b17"/>無出此經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484a03"/><lb ed="R093" n="0456b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0484a0301">自從也。漢明帝永平年間。佛法始入中國。故云自
<lb ed="X" n="0484a04"/><lb ed="R093" n="0457a01"/>漢。大師作序。雖未考其年月。應在唐初之時。故云
<lb ed="X" n="0484a05"/><lb ed="R093" n="0457a02"/>至唐。中歷東西兩晉。南北二朝。幷經隋氏。約有六
<lb ed="X" n="0484a06"/><lb ed="R093" n="0457a03"/>百餘載。總統言也。歷傳也。群籍猶云衆典。以下四
<lb ed="X" n="0484a07"/><lb ed="R093" n="0457a04"/>千餘軸。乃統言唐漢中間。所傳衆典之數也。軸與
<lb ed="X" n="0484a08"/><lb ed="R093" n="0457a05"/>卷同。今字畫多以軸爲卷。古經書亦然。故序主仍
<lb ed="X" n="0484a09"/><lb ed="R093" n="0457a06"/>之。正量論云。唐漢中間。譯經華梵道俗。共二百餘
<lb ed="X" n="0484a10"/><lb ed="R093" n="0457a07"/>人。所出三藏衆典。共一千四百八十部。八千四百
<lb ed="X" n="0484a11"/><lb ed="R093" n="0457a08"/>七十六卷。自魏周焚毀。亡失者多。現入藏者。有八
<lb ed="X" n="0484a12"/><lb ed="R093" n="0457a09"/>百七十四部。四千二百五十三卷。故云四千餘軸。
<lb ed="X" n="0484a13"/><lb ed="R093" n="0457a10"/>受持二字。有通有別。通論。則讀誦解說。書寫供養。
<lb ed="X" n="0484a14"/><lb ed="R093" n="0457a11"/>皆各受持。別論。則受謂領受其義。持謂誦持其文。
<lb ed="X" n="0484a15"/><lb ed="R093" n="0457a12"/>盛隆也。出過也。言自漢至唐。六百餘載之中。統言
<lb ed="X" n="0484a16"/><lb ed="R093" n="0457a13"/>所傳衆典。共四千餘軸。若其間受持隆盛者。無過
<lb ed="X" n="0484a17"/><lb ed="R093" n="0457a14"/>此經。是固顯斯經之功力殊勝。抑以見衆生之能
<lb ed="X" n="0484a18"/><lb ed="R093" n="0457a15"/>受能持者。有由來矣。</p><p xml:id="pX33p0484a1809" cb:place="inline">△二讚機因深。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484a19"/><lb ed="R093" n="0457a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0484a1901">將非機敎相扣。幷智勝之遺塵。聞而深敬。俱威王之
<lb ed="X" n="0484a20"/><lb ed="R093" n="0457a17"/>餘勣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484a21"/><lb ed="R093" n="0457a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0484a2101">將非。與上自非義同。言此經受持隆盛。超出六百
<lb ed="X" n="0484a22"/><lb ed="R093" n="0457b01"/>載之衆典者。是皆由於機敎相扣。聞而深敬。同是
<lb ed="X" n="0484a23"/><lb ed="R093" n="0457b02"/>智勝遺塵。皆屬威王餘勣。故亦以將非等而反顯
<lb ed="X" n="0484a24"/><lb ed="R093" n="0457b03"/>之。機指受持之人。敎卽今經。扣擊也。言斯人一遇
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0484b" n="0484b"/>
<lb ed="X" n="0484b01"/><lb ed="R093" n="0457b04"/>斯經。便相擊於心不能忘也。幷同也。智勝遺塵。指
<lb ed="X" n="0484b02"/><lb ed="R093" n="0457b05"/>大通結緣之機。遺餘也。塵跡也。言大通結緣之機。
<lb ed="X" n="0484b03"/><lb ed="R093" n="0457b06"/>中間熟去脫去者。不知幾許。若今之機敎相扣者。
<lb ed="X" n="0484b04"/><lb ed="R093" n="0457b07"/>同是智勝結緣。特中間未脫之餘跡。如非有緣。何
<lb ed="X" n="0484b05"/><lb ed="R093" n="0457b08"/>能機敎纔逢。便相扣於心不能忘乎。聞而深敬者。
<lb ed="X" n="0484b06"/><lb ed="R093" n="0457b09"/>一歷耳根。身心歸命。不忍舍置之義。威王餘勣。指
<lb ed="X" n="0484b07"/><lb ed="R093" n="0457b10"/>威音結緣之機。餘與遺同。勣功也。言威音結緣之
<lb ed="X" n="0484b08"/><lb ed="R093" n="0457b11"/>機。中間獲益收功者。不知幾許。若今之聞而深敬
<lb ed="X" n="0484b09"/><lb ed="R093" n="0457b12"/>者。俱是威音結緣。特中間未收之遺功。如非有緣。
<lb ed="X" n="0484b10"/><lb ed="R093" n="0457b13"/>何能一歷耳根。便身心歸命不忍置乎。據此。則無
<lb ed="X" n="0484b11"/><lb ed="R093" n="0457b14"/>因難遇。有由方親。幸見聞者。勿自負昔緣可爾。叙
<lb ed="X" n="0484b12"/><lb ed="R093" n="0457b15"/>經宗旨竟。</p><p xml:id="pX33p0484b1205" cb:place="inline">△三祈願述意二。一明序祈願。二歎經
<lb ed="X" n="0484b13"/><lb ed="R093" n="0457b16"/>述意。初。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484b14"/><lb ed="R093" n="0457b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0484b1401">輒於經首。序而綜之。庶得早淨六根。仰慈尊之嘉會。
<lb ed="X" n="0484b15"/><lb ed="R093" n="0457b18"/>速成四德。趣樂土之玄猷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0484b16"/><lb ed="R093" n="0458a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0484b1601">首二句。明序。輒謂忽然。經首。卽經前也。序謂叙述
<lb ed="X" n="0484b17"/><lb ed="R093" n="0458a02"/>大綱。綜謂總提要義。序主意謂。<anchor xml:id="nkr_note_add_0484b1701" n="0484b1701"/><anchor xml:id="beg0484b1701" n="0484b1701"/>已<anchor xml:id="end0484b1701"/>知受持斯經。俱
<lb ed="X" n="0484b18"/><lb ed="R093" n="0458a03"/>屬普勝威音之機。故某雖不敏。不敢自棄。忽然發
<lb ed="X" n="0484b19"/><lb ed="R093" n="0458a04"/>起勝心。遂於斯經之前。叙述大綱。而總提要義焉。
<lb ed="X" n="0484b20"/><lb ed="R093" n="0458a05"/>又輒者。輕遽義。意者。以法華尊尙。未易冠言。興心
<lb ed="X" n="0484b21"/><lb ed="R093" n="0458a06"/>作序。誠不自揣。故云輒於等。亦大師謙遜語也。</p><p xml:id="pX33p0484b2119" cb:place="inline">後
<lb ed="X" n="0484b22"/><lb ed="R093" n="0458a07"/>四句。祈願。庶得猶云或可。蓋不敢自決之義。意謂。
<lb ed="X" n="0484b23"/><lb ed="R093" n="0458a08"/>某之所以輒作是序者。只爲六根固結。嘉會難逢。
<lb ed="X" n="0484b24"/><lb ed="R093" n="0458a09"/>四德有虧。玄猷莫趣。或可以借此微因。得以早淨
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0484c" n="0484c"/>
<lb ed="X" n="0484c01"/><lb ed="R093" n="0458a10"/>六根<note place="inline">云云</note>。早淨者。直下淸淨。不待後來也。法師功
<lb ed="X" n="0484c02"/><lb ed="R093" n="0458a11"/>德品云。善男子。善女人。若讀若誦。若解說。若書寫
<lb ed="X" n="0484c03"/><lb ed="R093" n="0458a12"/>得八百眼功德。乃至千二百意功德。以是功德。莊
<lb ed="X" n="0484c04"/><lb ed="R093" n="0458a13"/>嚴六根。皆令淸淨。序主本此。故祈早淨六根。仰瞻
<lb ed="X" n="0484c05"/><lb ed="R093" n="0458a14"/>也。望也。慈尊指世尊言。以世尊等三界以同仁。如
<lb ed="X" n="0484c06"/><lb ed="R093" n="0458a15"/>母之慈。視四生如一子。若父之尊故。嘉會。卽指靈
<lb ed="X" n="0484c07"/><lb ed="R093" n="0458a16"/>山。以靈山濟濟多士。爲一代嘉美之會故。分別功
<lb ed="X" n="0484c08"/><lb ed="R093" n="0458a17"/>德品云。若有善男子。善女人。聞佛說壽命長遠。深
<lb ed="X" n="0484c09"/><lb ed="R093" n="0458a18"/>心信解。則爲見佛。常在<name role="" type="person">耆闍崛山</name>。序主本此。故祈
<lb ed="X" n="0484c10"/><lb ed="R093" n="0458b01"/>靈山嘉會。壽量品云。我常住於此。以諸神通力。令
<lb ed="X" n="0484c11"/><lb ed="R093" n="0458b02"/>顚倒衆生。雖近而不見。又云。衆生旣信服。質直意
<lb ed="X" n="0484c12"/><lb ed="R093" n="0458b03"/>柔軟。乃至時我及衆僧。俱出<name role="" type="person">靈鷲山</name>。據此。則靈山
<lb ed="X" n="0484c13"/><lb ed="R093" n="0458b04"/>一會。至今儼然未散。第以衆生六根固結。雖近不
<lb ed="X" n="0484c14"/><lb ed="R093" n="0458b05"/>見耳。所以序主先祈淨根。則瞻望慈尊嘉會有由
<lb ed="X" n="0484c15"/><lb ed="R093" n="0458b06"/>矣。速成者。應念成就。不勞長時也。四德者。古謂常
<lb ed="X" n="0484c16"/><lb ed="R093" n="0458b07"/>等四德。今依大成。卽指勸發品中。諸佛護念。植衆
<lb ed="X" n="0484c17"/><lb ed="R093" n="0458b08"/>德本。入正定聚。發救生心。爲四德故。勸發品云。善
<lb ed="X" n="0484c18"/><lb ed="R093" n="0458b09"/>男子。善女人。成就四法。必得是經。序主本此。故祈
<lb ed="X" n="0484c19"/><lb ed="R093" n="0458b10"/>速成四德。趣往也。求也。樂土指西方言。以彼<anchor xml:id="nkr_note_add_0484c1901" n="0484c1901"/><anchor xml:id="beg0484c1901" n="0484c1901"/>但<anchor xml:id="end0484c1901"/>受
<lb ed="X" n="0484c20"/><lb ed="R093" n="0458b11"/>諸樂。無衆苦故。玄猷猶云妙道。指彌陀所演法華。
<lb ed="X" n="0484c21"/><lb ed="R093" n="0458b12"/>藥王品云。若女人聞是經。如說修行。於此命終。卽
<lb ed="X" n="0484c22"/><lb ed="R093" n="0458b13"/>生<name role="" type="person">安樂世界</name>。大師赫赫龍象。豈遜女流。依於此義。
<lb ed="X" n="0484c23"/><lb ed="R093" n="0458b14"/>故祈樂土玄猷。彌陀經云。彼土有佛。號阿彌陀<note place="inline">此云
<lb ed="X" n="0484c24"/><lb ed="R093" n="0458b15"/>無量壽</note>。今現在說法。據此。則樂土玄猷。至令猶可面
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0485a" n="0485a"/>
<lb ed="X" n="0485a01"/><lb ed="R093" n="0458b16"/>命。第以衆生四德有虧。莫能往趣耳。所以序主先
<lb ed="X" n="0485a02"/><lb ed="R093" n="0458b17"/>祈成德。則往求樂土玄猷有自矣。</p><p xml:id="pX33p0485a0214" cb:place="inline">△二歎經述意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0485a03"/><lb ed="R093" n="0458b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0485a0301">弘讚莫窮。</p><p xml:id="pX33p0485a0305" cb:place="inline">永貽諸後云爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0485a04"/><lb ed="R093" n="0459a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0485a0401">上句歎經。弘廣也。讚歎也。莫窮者。不能究盡之義。
<lb ed="X" n="0485a05"/><lb ed="R093" n="0459a02"/>序主意謂。<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a0501" n="0485a0501"/><anchor xml:id="beg0485a0501" n="0485a0501"/>已<anchor xml:id="end0485a0501"/>知此經一言一句。皆從如來大哀曠
<lb ed="X" n="0485a06"/><lb ed="R093" n="0459a03"/>濟。一極悲心流出。<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a0601" n="0485a0601"/><anchor xml:id="beg0485a0601" n="0485a0601"/>但<anchor xml:id="end0485a0601"/>愧某智非文殊。辯遜天女。廣
<lb ed="X" n="0485a07"/><lb ed="R093" n="0459a04"/>讚此經。雖罄竹亦難盡也。</p><p xml:id="pX33p0485a0711" cb:place="inline">下句。述意。永遠也。貽留
<lb ed="X" n="0485a08"/><lb ed="R093" n="0459a05"/>也。諸語詞。後謂自今而後。以至盡未來際也。云爾
<lb ed="X" n="0485a09"/><lb ed="R093" n="0459a06"/>者。結尾詞。猶言是斯意耳。序主意謂。某之所以弘
<lb ed="X" n="0485a10"/><lb ed="R093" n="0459a07"/>讚此經者。明知莫窮。蓋不過資扁舟之一葉。凌波
<lb ed="X" n="0485a11"/><lb ed="R093" n="0459a08"/>濤之萬頃。俾學者因序知經。由<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a1101" n="0485a1101"/><anchor xml:id="beg0485a1101" n="0485a1101"/>己<anchor xml:id="end0485a1101"/>及人。令此法燈
<lb ed="X" n="0485a12"/><lb ed="R093" n="0459a09"/>燈相續。<g ref="#CB08504">𦦨</g><g ref="#CB08504">𦦨</g>相聯。永遠貽留。以至盡未來際。所冀
<lb ed="X" n="0485a13"/><lb ed="R093" n="0459a10"/>者如此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0485a1301" n="0485a1301"/><anchor xml:id="beg0485a1301" n="0485a1301"/>已<anchor xml:id="end0485a1301"/>。疏序通經竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0485a14"/><lb ed="R093" n="0459a11"/>
<lb ed="X" n="0485a15"/><lb ed="R093" n="0459a12"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>法華指掌<g ref="#CB00562">䟽</g>懸示<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0485a16"/><lb ed="R093" n="0459a13"/>
<lb ed="X" n="0485a17"/><lb ed="R093" n="0459a14"/><cb:div type="w"><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0485a18"/><lb ed="R093" n="0459a15"/><cb:div type="note"><entry><form>香嵒</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a1803" cb:place="inline"><note place="inline">寺名下疑咸切音巖</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>夤</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a1812" cb:place="inline"><note place="inline">夷眞切音寅因賄干進也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>潦</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a1823" cb:place="inline"><note place="inline">魯皓切音老路上流水也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>詡</form>
<lb ed="X" n="0485a19"/><lb ed="R093" n="0459a16"/><cb:def><p xml:id="pX33p0485a1901"><note place="inline">火羽切許上聲大言也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>寱</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a1911" cb:place="inline"><note place="inline">研計切音藝夢語也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>柔兆攝提格</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a1924" cb:place="inline"><note place="inline">歲名丙寅年也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>仲
<lb ed="X" n="0485a20"/><lb ed="R093" n="0459a17"/>呂</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2002" cb:place="inline"><note place="inline">四月律名</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>夥</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2007" cb:place="inline"><note place="inline">胡果切音禍盛多也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>掇</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2016" cb:place="inline"><note place="inline">都括切音剟拾取也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>典型</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2026" cb:place="inline"><note place="inline">法則模範也下奚荆
<lb ed="X" n="0485a21"/><lb ed="R093" n="0459a18"/>切音刑</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>曦</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2105" cb:place="inline"><note place="inline">虛宜切音<g ref="#CB05430">𦏁</g>日色也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form><g ref="#CB15470">粤</g></form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2114" cb:place="inline"><note place="inline">王月切音越審思也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>覰</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2123" cb:place="inline"><note place="inline">七慮切蛆去聲伺視也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>摩
<lb ed="X" n="0485a22"/><lb ed="R093" n="0459b01"/>訶衍</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2203" cb:place="inline"><note place="inline">此云大乘</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>頵</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2208" cb:place="inline"><note place="inline">居筠切音麏人名</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>般舟三昧</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2219" cb:place="inline"><note place="inline">般舟此云佛立十方諸佛在前
<lb ed="X" n="0485a23"/><lb ed="R093" n="0459b02"/>立故三昧此云正定亦云正受入此定時不受一切法故</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蹶</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2324" cb:place="inline"><note place="inline">居月切音厥失脚也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>仆</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2333" cb:place="inline"><note place="inline">芳故切音
<lb ed="X" n="0485a24"/><lb ed="R093" n="0459b03"/>赴偃仆也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>博叉</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2407" cb:place="inline"><note place="inline">具云毗留博叉此云廣目西方天王名也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>猾</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485a2424" cb:place="inline"><note place="inline">戶八切音滑亂也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>舜禪</form>
<pb ed="X" xml:id="X33.0630.0485b" n="0485b"/>
<lb ed="X" n="0485b01"/><lb ed="R093" n="0459b04"/><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0101"><note place="inline">下時戰切音善禪讓與也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蔚</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0112" cb:place="inline"><note place="inline">於胃切音尉草木美盛貌</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>洼</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0123" cb:place="inline"><note place="inline">於佳切音娃水名</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>月氏</form>
<lb ed="X" n="0485b02"/><lb ed="R093" n="0459b05"/><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0201"><note place="inline">西域國名下音移切音支</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>擢</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0212" cb:place="inline"><note place="inline">直角切音濁<g ref="#CB15072">㧞</g>也抽出也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>驍騎</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0224" cb:place="inline"><note place="inline">勇健也上堅堯切音澆</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>孟
<lb ed="X" n="0485b03"/><lb ed="R093" n="0459b06"/>浪</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0302" cb:place="inline"><note place="inline">不精要貌上模朗切音莾</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>跛</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0313" cb:place="inline"><note place="inline">補火切音簸足偏廢也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瘸</form><cb:def><p xml:id="pX33p0485b0323" cb:place="inline"><note place="inline">衢靴切掘平聲脚手病也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0470b1301" to="#end0470b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470c2101" to="#end0470c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471a0801" to="#end0471a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">曠</lem><rdg wit="#wit.orig">嚝</rdg></app>
<app from="#beg0471a1001" to="#end0471a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471b2301" to="#end0471b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471c0201" to="#end0471c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">興</lem><rdg wit="#wit.orig">　</rdg></app>
<app from="#beg0473c0501" to="#end0473c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0474a2001" to="#end0474a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0474b2401" to="#end0474b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0474c2101" to="#end0474c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0475b1701" to="#end0475b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0475c1501" to="#end0475c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0476c2001" to="#end0476c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0477a0101" to="#end0477a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：赵文平 (2020-05-26)">囑<note type="cf1">X33n0630_p0470b13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">曯</rdg></app>
<app from="#beg0478a0301" to="#end0478a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0478a2101" to="#end0478a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0479a1701" to="#end0479a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0479a1901" to="#end0479a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
<app from="#beg0479c0401" to="#end0479c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0480b0101" to="#end0480b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0480c2201" to="#end0480c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0481c1101" to="#end0481c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0481c1801" to="#end0481c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0482a0301" to="#end0482a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0482a1201" to="#end0482a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">崇</lem><rdg wit="#wit.orig">祟</rdg></app>
<app from="#beg0482b2301" to="#end0482b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0482c0601" to="#end0482c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483a0801" to="#end0483a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483a1901" to="#end0483a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483b1301" to="#end0483b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0483c0201" to="#end0483c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0484b1701" to="#end0484b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0484c1901" to="#end0484c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0485a0501" to="#end0485a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0485a0601" to="#end0485a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0485a1101" to="#end0485a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0485a1301" to="#end0485a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0470b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0471a0801">曠【CB】，嚝【卍續】</note>
<note n="0471a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0471a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0471b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0471c0201">興【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0473c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0473c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0474a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0474a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0474b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0474b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0474c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0474c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0475b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0475b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0475c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0475c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0476c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0476c2001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0477a0101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X33.0477a01.19" target="#nkr_note_add_0477a0101">囑【CB】，曯【卍續】</note>
<note n="0478a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0478a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0478a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0478a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0479a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479a1701">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0479a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479a1901">陝【CB】，陜【卍續】</note>
<note n="0479c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0479c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0480b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0480b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0480c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0480c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0481c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0481c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0481c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0482a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0482a0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0482a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0482a1201">崇【CB】，祟【卍續】</note>
<note n="0482b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0482b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0482c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0482c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0483c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0483c0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0484b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0484c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0484c1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0485a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0485a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485a0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0485a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485a1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0485a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0485a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>